शासकीय योजना मार्गदर्शन अभियान मार्गदर्शक श्री सिताराम ऐवाळे

 ### 🏛️ शासकीय योजना मार्गदर्शन अभियान


### प्रत्येक पात्र नागरिकापर्यंत शासनाच्या योजनेची माहिती आणि लाभ पोहोचविण्याचा संकल्प!


२१ ते ३० नोव्हेंबर २०२६


मार्गदर्शक : श्री. सिताराम ऐवाळे


आयोजक : होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे


ब्रीदवाक्य : शिक्षण • संघटन • स्वाभिमान


### १. अभियानाची पार्श्वभूमी


केंद्र शासन आणि महाराष्ट्र शासनाच्या माध्यमातून समाजातील विविध घटकांसाठी अनेक कल्याणकारी योजना राबविण्यात येतात. विद्यार्थी, महिला, शेतकरी, कामगार, ज्येष्ठ नागरिक, दिव्यांग व्यक्ती, बेरोजगार युवक, आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबे आणि वंचित घटकांसाठी विविध प्रकारच्या योजना व शासकीय सुविधा उपलब्ध आहेत.


मात्र अनेक पात्र नागरिकांना या योजनांची माहिती नसते. काही नागरिकांना अर्ज कुठे करायचा, कोणती कागदपत्रे लागतात, पात्रतेच्या अटी काय आहेत, ऑनलाइन अर्ज कसा भरायचा, अर्जाची स्थिती कशी तपासायची आणि अर्ज नाकारला गेल्यास पुढे काय करायचे, याबाबत पुरेसे मार्गदर्शन मिळत नाही.


काही वेळा मध्यस्थांकडून चुकीची माहिती दिली जाते किंवा नागरिकांची आर्थिक फसवणूक होते. परिणामी शासनाच्या योजना असूनही अनेक पात्र लाभार्थी लाभापासून वंचित राहतात.


ही परिस्थिती लक्षात घेऊन होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे यांच्या माध्यमातून प्रत्येक पात्र नागरिकापर्यंत शासनाच्या योजनांची योग्य माहिती, अर्ज प्रक्रियेचे मार्गदर्शन आणि लाभ मिळविण्यासाठी आवश्यक सहकार्य पोहोचविण्याचा प्रयत्न या अभियानातून करण्यात येणार आहे.


संस्थेचा उद्देश केवळ योजनांची माहिती देणे नसून नागरिकांना स्वतःच्या हक्कांची जाणीव करून देणे, शासकीय कार्यालयीन प्रक्रिया समजावून सांगणे आणि पात्र लाभार्थ्यांना योग्य शासकीय यंत्रणेपर्यंत पोहोचण्यास मदत करणे हा आहे.


### २. अभियानाची प्रमुख उद्दिष्टे


1\. केंद्र व महाराष्ट्र शासनाच्या विविध कल्याणकारी योजनांची माहिती समाजातील प्रत्येक घटकापर्यंत पोहोचविणे.


2\. पात्र नागरिकांना त्यांच्या गरजेनुसार योग्य योजना शोधण्यास मदत करणे.


3\. शासकीय योजनांच्या पात्रता अटी, लाभाचे स्वरूप आणि अर्ज प्रक्रिया समजावून सांगणे.


4\. ऑनलाइन अर्ज, कागदपत्रे अपलोड करणे आणि अर्जाची स्थिती तपासणे याबाबत मार्गदर्शन करणे.


5\. विद्यार्थी, महिला, शेतकरी, कामगार, ज्येष्ठ नागरिक आणि दिव्यांग व्यक्ती यांच्यासाठी उपलब्ध योजनांची माहिती देणे.


6\. स्वयंरोजगार, व्यवसाय, कौशल्य विकास आणि आर्थिक स्वावलंबनासाठी असलेल्या योजनांची माहिती देणे.


7\. शासकीय योजनांमध्ये आवश्यक असलेल्या प्रमाणपत्रांची आणि कागदपत्रांची माहिती देणे.


8\. अर्ज प्रलंबित राहिल्यास किंवा त्रुटी आल्यास योग्य तक्रार निवारण प्रक्रियेची माहिती देणे.


9\. नागरिकांना दलाल, बनावट वेबसाइट आणि आर्थिक फसवणुकीपासून सावध करणे.


10\. शासनाच्या कल्याणकारी योजनांचा लाभ कोणत्याही पात्र नागरिकापर्यंत पोहोचण्यासाठी जनजागृती निर्माण करणे.


### ३. दिनांक २१ ते ३० नोव्हेंबर २०२६ : दहा दिवसांचा विशेष अभ्यास आराखडा


![Best CSC Center Hinjewadi Pune  | Shripada Enterprises](https://images.openai.com/static-rsc-4/ImtjFHYekoO8l7oEijWCkhG9tE5MFZoJ6NNM2_oE5FYinzS4tOvmCMj5Ju8dJUV_nG1HN9gU4Ah2fslgrG_hiExTQNqKxKXVArcaeOw8AX_LJGT5BimfwImuICzQ0-KcDABmF5lf3-tbc9rHff42OSzPsJNZr3HxHuGziKwOwPpvpq9bgxyD3PzRBI1uKKSP?purpose=fullsize)


पहिला दिवस – २१ नोव्हेंबर


शासकीय योजना म्हणजे काय? शासनाच्या कल्याणकारी योजनांची ओळख


* केंद्र शासन आणि महाराष्ट्र शासनाच्या योजनांमधील फरक.


* विविध मंत्रालये आणि विभागांची जबाबदारी.


* वैयक्तिक लाभाच्या, अनुदानाच्या, शिष्यवृत्तीच्या आणि सेवा योजनांची माहिती.


* पात्रता, लाभाचे स्वरूप आणि अर्ज करण्याची पद्धत.


* अधिकृत शासन निर्णय (GR) आणि शासकीय संकेतस्थळांचे महत्त्व.


* नागरिकांनी स्वतःच्या गरजेनुसार योजना कशी शोधावी?


आजची कृती : आपल्या कुटुंबातील प्रत्येक सदस्यासाठी कोणत्या प्रकारच्या शासकीय योजना उपयुक्त ठरू शकतात याची प्राथमिक यादी तयार करणे.


![Why Scholarships Aren’t Only for Toppers — How Anyone Can Win One in 2025 | by scholarlifyofficial | Medium](https://images.openai.com/static-rsc-4/JtuXeqI-wuESJO-siGyb6wx2j4Zy2SHN-l7WA4S6Xmr3nF8Bq361472VkPxqhiVvPg663bVTiww5-Hbuf-lsVQUvE0DtR9IDXuIBD4OAEMlVclxLzOrfr7nVpWxIMEiEhncsEi6s35K2LfZj5__ufxnf9AwfVlfDrX1X71PWjpkYMYYmA-qCCw8oR2T4cD9F?purpose=fullsize)


दुसरा दिवस – २२ नोव्हेंबर


विद्यार्थ्यांसाठी शैक्षणिक शिष्यवृत्ती, फी सवलत आणि वसतिगृह योजना


* शालेय व महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांसाठी उपलब्ध शिष्यवृत्ती.


* अनुसूचित जाती व इतर पात्र प्रवर्गांसाठी पोस्ट मॅट्रिक शिष्यवृत्ती.


* शिक्षण शुल्क व परीक्षा शुल्क प्रतिपूर्ती योजनांची माहिती.


* व्यावसायिक शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी उपलब्ध मदत.


* वसतिगृह, निर्वाह भत्ता आणि परदेशी शिक्षणासंबंधी योजनांची माहिती.


* अर्ज करताना उत्पन्न प्रमाणपत्र, जात प्रमाणपत्र, प्रवेशपत्र व गुणपत्रिकेचे महत्त्व.


आजची कृती : विद्यार्थ्यांनी स्वतःच्या अभ्यासक्रमानुसार आणि प्रवर्गानुसार पात्र शिष्यवृत्ती शोधून अर्जाच्या अटी तपासाव्यात.


![Aga Khan Rural Support Programme (India) - Community Institutions](https://images.openai.com/static-rsc-4/lTaP8V0Q-QsJTs6AhT7mzQ3nYI_nAsm6GScYxwnSiJLRCdFBJuxSrxxWR4Xl6sZTkV1daYKvaZ5PAEl5hwjRUxbJ4M_O7kqe-88wunle6HS0VC6jQfA3JmEQVaqHUXu8Y_yxIbnaKybp8fRNmZwBKbKbPwhML8wUb3QmpMfXQzQ3igq4Y8HjfU0ivUtWDG__?purpose=fullsize)


तिसरा दिवस – २३ नोव्हेंबर


महिलांसाठी शासकीय योजना, आर्थिक स्वावलंबन आणि स्वयंरोजगार


* महिलांसाठी उपलब्ध शासकीय कल्याणकारी योजनांची माहिती.


* महिला बचत गट आणि स्वयं-सहायता गटांच्या माध्यमातून आर्थिक प्रगती.


* स्वयंरोजगार व लघुउद्योगासाठी उपलब्ध योजनांचा परिचय.


* कौशल्य प्रशिक्षण आणि व्यवसाय प्रशिक्षणाच्या संधी.


* पात्र महिलांसाठी सामाजिक सुरक्षा आणि आर्थिक मदत योजनांची माहिती.


* महिलांचे हक्क, सुरक्षितता आणि संबंधित शासकीय सेवा.


आजची कृती : महिला बचत गटांनी आपल्या परिसरातील महिलांना उपलब्ध योजनांची माहिती देण्यासाठी विशेष चर्चा आयोजित करावी.


![Indian farmer at cotton field](https://images.openai.com/static-rsc-4/GaiFnDGzxL_tN3NNr0k6BDl91sa2r9nqx9RVBBYyksoU2tLkpxBLEoHotB6nCcFtv9Pax6QMuwPaxjg3zDt7CN7wHRzZZWTEQxGfLi0HmV26ORKkaR7ItgSFk53XJBbqWiHBGfKUCo7BgNh6viP_H2QolmaBiBVaYXg45OAFgo_B_rEqEroAhjKuUp7oHoXU?purpose=fullsize)


चौथा दिवस – २४ नोव्हेंबर


शेतकरी, भूमिहीन व ग्रामीण कुटुंबांसाठी शासकीय योजना


* शेतकऱ्यांसाठी उपलब्ध केंद्र व राज्य शासनाच्या योजनांची माहिती.


* पीक विमा, कृषी अनुदान आणि कृषी यांत्रिकीकरण योजनांचा परिचय.


* सिंचन, पाणी व्यवस्थापन आणि शेतीपूरक व्यवसाय.


* पशुसंवर्धन, दुग्धव्यवसाय व शेळीपालनासाठी उपलब्ध योजनांची माहिती.


* भूमिहीन आणि ग्रामीण कुटुंबांसाठी उपजीविकेच्या संधी.


* अर्जासाठी आवश्यक जमीन अभिलेख, बँक तपशील आणि इतर कागदपत्रांची माहिती.


आजची कृती : शेतकरी व ग्रामीण नागरिकांनी संबंधित कृषी विभाग आणि अधिकृत पोर्टलवर आपल्या पात्रतेनुसार योजना तपासाव्यात.


![As soon as the elderly turn 60 old age pension will start coming into their account वृद्धावस्था पेंशन के लिए अब नहीं काटने पड़ेंगे दफ्तरों के चक्कर, 60 की उम्र होते ही अकाउंट में आने लगेगा पैसा, Uttar-pradesh Hindi News - Hindustan](https://images.openai.com/static-rsc-4/N011yXUS1-GcYudd7pYd4JZntCtI4AVQbQEZ2XnwAfgvitjl8HD5YTjwlbt77-N95WGHERCVdYKPXk2k8LjoIDZfCdLj8h_yxPYHx0VdQtk5KqWeFYOlDmUu2HPrHQ-1_JxKxqSOJTPrmcCw0vYQJFdx3yc090knbZtJ2I6Wbmq--z0gwZCQuJSO0q-lv3_i?purpose=fullsize)


पाचवा दिवस – २५ नोव्हेंबर


ज्येष्ठ नागरिक, निराधार व्यक्ती आणि सामाजिक सुरक्षा योजना


* ज्येष्ठ नागरिकांसाठी उपलब्ध शासकीय सुविधा.


* पात्र व्यक्तींसाठी वृद्धापकाळ निवृत्तिवेतन योजना.


* विधवा, निराधार आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांसाठी मदतीच्या योजना.


* दिव्यांग व्यक्तींसाठी उपलब्ध सहाय्य व सवलती.


* आरोग्य सुविधा, सामाजिक सुरक्षा आणि संबंधित प्रमाणपत्रे.


* अर्ज, पात्रता, आवश्यक कागदपत्रे आणि लाभ वितरणाची प्रक्रिया.


आजची कृती : आपल्या परिसरातील पात्र ज्येष्ठ नागरिक व गरजू व्यक्तींची माहिती घेऊन त्यांना संबंधित शासकीय कार्यालयाशी संपर्क साधण्यासाठी मदत करणे.


![Uliyar | Find Better Jobs & Hire Skilled Workers](https://images.openai.com/static-rsc-4/NASw-EGP0NQVZJ-hYNAGNhTok6YhynWrtmivvSsH_m3_uCaC1se8CXo0IzwcrAScCSYnuTdoZchkiNy3nHtEwqI0XuFuNrEwambh4rGm1c3JX7-tTKcZAMkCzqzCS2Tl_p8spdefE6OvhxjdVnxgOXDO2lgukRPsIrxQVjEo7-RElxcfI1uJLa1D7PPF7FaK?purpose=fullsize)


सहावा दिवस – २६ नोव्हेंबर


कामगार, असंघटित क्षेत्रातील कर्मचारी आणि रोजगारविषयक योजना


* बांधकाम कामगारांसाठी उपलब्ध कल्याणकारी योजना.


* पात्र नोंदणीकृत कामगारांसाठी शैक्षणिक व सामाजिक लाभ.


* असंघटित कामगार नोंदणीची माहिती.


* रोजगार नोंदणी, कौशल्य प्रशिक्षण आणि रोजगार संधी.


* कामगारांसाठी आरोग्य, सुरक्षा आणि सामाजिक संरक्षण.


* कामगार नोंदणी व लाभासाठी आवश्यक कागदपत्रे.


आजची कृती : कामगारांनी आपली नोंदणी, पात्रता आणि संबंधित मंडळाच्या योजनांची सद्यस्थिती अधिकृत माध्यमातून तपासावी.


![Small Business Owner Senior Woman Portrait](https://images.openai.com/static-rsc-4/tGazcteTiAoLeeFjQCrvoSvIAb9QCJo0P2BuJpsIWmHid1HxKDZPKA_vWT7NGkPEM3GCoSv3jJJ-rjbNfAPjiJlikhwLiIZyu7W8zlr_M8QkKE_bH7hXHhmBMG2t_x_YlZeFBe10hwxtaqxIX3iUB09qyMxjfS5D8UW4lX_7gfhbLMpxQzRBxpGxZZXzPAKd?purpose=fullsize)


सातवा दिवस – २७ नोव्हेंबर


बेरोजगार युवक, स्वयंरोजगार, व्यवसाय आणि कौशल्य विकास योजना


* युवकांसाठी रोजगार व कौशल्य प्रशिक्षणाच्या संधी.


* लघुउद्योग, व्यवसाय आणि स्वयंरोजगारासाठी उपलब्ध योजनांची माहिती.


* बँक कर्ज, अनुदान आणि अर्थसहाय्य यांतील फरक.


* पात्रतेनुसार मुद्रा कर्ज, PMEGP आणि महाराष्ट्रातील CMEGP यांचा परिचय.


* व्यवसाय सुरू करण्यासाठी प्रकल्प अहवाल आणि आवश्यक परवानग्या.


* प्रशिक्षण, व्यवसाय नियोजन आणि बाजारपेठेची माहिती.


आजची कृती : इच्छुक युवकांनी आपल्या व्यवसायाच्या कल्पनेनुसार उपलब्ध योजनांची पात्रता आणि अर्ज प्रक्रिया समजून घ्यावी.


![MP Housing Board Launches Awas Bhu Adhikar Yojana - TimesProperty](https://images.openai.com/static-rsc-4/uUHTcLp1Jz-0C84WwA8KkD2Te6DlyuPH8edyaa4IV1L1pUd1Wf5updYwNbrxNkJOoLaxipMcr3Ok5dDKVN0Vux-sKiv4aIwnXJXsbmmUDwpKplRDjUjVG9ucUfZjZm1nnw0pU1pE379TZeXiIXxYA6e0TuuaSXys2Fymb986cumjAP_BS1V9YdzX5EMU_VMS?purpose=fullsize)


आठवा दिवस – २८ नोव्हेंबर


घरकुल, निवारा, आरोग्य आणि मूलभूत सुविधांसाठी शासकीय योजना


* ग्रामीण व शहरी घरकुल योजनांचा परिचय.


* पात्र कुटुंबांसाठी निवासविषयक योजनांची माहिती.


* आरोग्य विमा व शासकीय आरोग्य सुविधांची माहिती.


* पिण्याचे पाणी, स्वच्छता आणि मूलभूत नागरी सुविधांशी संबंधित योजना.


* घरकुलासाठी पात्रता, निवड प्रक्रिया आणि आवश्यक कागदपत्रे.


* लाभार्थी यादी, मंजुरी आणि पुढील कार्यवाहीची माहिती.


आजची कृती : घरकुल किंवा आरोग्यविषयक मदतीची गरज असलेल्या नागरिकांनी ग्रामपंचायत, नगरपालिका किंवा संबंधित विभागाकडून अधिकृत माहिती घ्यावी.


![Non-Creamy Layer Certificate Gujarat 2026 | OBC NCL Apply Online](https://images.openai.com/static-rsc-4/e7g9hgZSrvb837f34Bd0BCHZmmdodEaKA3A0ojV3KFUJkTgseJ2MBzfL3bwhp4NE3HG_YGTmH7t192_xRQtnRsgWWzikYNKA0PxW04PfhR8Wbu0z-yvF8AZy7piiakE9QDO1AEXsEpUhv35fjm1OQ1EajCzalcvOnqhQkiFl28U6q4GzYJZdd5LejBBAUPPc?purpose=fullsize)


नववा दिवस – २९ नोव्हेंबर


ऑनलाइन अर्ज, कागदपत्रे, अर्जाची स्थिती आणि तक्रार निवारण


* आपले सरकार पोर्टलवर नागरिक सेवा कशा शोधाव्यात?


* MahaDBT वर उपलब्ध योजनांची माहिती आणि अर्ज प्रक्रिया.


* myScheme पोर्टलवर पात्रतेनुसार योजना शोधण्याची पद्धत.


* ऑनलाइन अर्ज भरताना होणाऱ्या सामान्य चुका.


* अर्ज क्रमांकाद्वारे अर्जाची स्थिती तपासणे.


* अर्ज त्रुटी, प्रलंबित अर्ज आणि नकार यासंबंधी कार्यवाही.


* तक्रार निवारण आणि संबंधित विभागाशी संपर्क साधण्याची पद्धत.


आजची कृती : नागरिकांनी आपल्या प्रलंबित अर्जांची स्थिती तपासावी आणि आवश्यक असल्यास अधिकृत तक्रार नोंदवावी.


![2 TISS students & 1 IAS officer ensuring rural access to every Gov. Scheme](https://images.openai.com/static-rsc-4/8Ltd1nWGMqrT6i1bW6TDWKfjQtQO-7f3yYLMU5lHjO_jmtDqDli5fCcEWsC60oTHLeWUDBab4kipwlZpq0zG4j2C5GTvcSxxXGtg19_lIvXdcVt-4N1NmkxzemwEBcfCw6-98BRRVjnYUwix03ok_kQ2zbk_AGty8h-w7qu8gnM9F3OIdDBTkNZ4VRGsvlmm?purpose=fullsize)


दहावा दिवस – ३० नोव्हेंबर


प्रत्येक पात्र नागरिकाला शासकीय योजनेचा लाभ मिळवून देण्यासाठी सामूहिक कृती आराखडा


* मागील नऊ दिवसांच्या अभ्यासाचा आढावा.


* आपल्या परिसरातील पात्र लाभार्थ्यांची गरज ओळखणे.


* प्रत्येक कुटुंबासाठी उपयुक्त योजनांची माहिती संकलित करणे.


* अर्ज न केलेले, अपूर्ण अर्ज असलेले आणि प्रलंबित अर्ज असलेले नागरिक ओळखणे.


* संबंधित शासकीय कार्यालयांशी संपर्क व पाठपुरावा.


* पुढील ३० दिवसांसाठी योजना मार्गदर्शन आणि जनजागृतीचे नियोजन.


* पात्र नागरिकांना योग्य शासकीय यंत्रणेपर्यंत पोहोचविण्यासाठी समन्वय साधणे.


आजची कृती : प्रत्येक सहभागीने किमान पाच नागरिकांना त्यांच्या पात्रतेनुसार शासकीय योजनांची अधिकृत माहिती मिळवून देण्यासाठी मदत करण्याचा संकल्प करावा.


### ४. विविध घटकांसाठी विशेष योजना मार्गदर्शन


या अभियानामध्ये नागरिकांच्या गरजेनुसार पुढील क्षेत्रांतील योजनांचा अभ्यास केला जाईल.


| लाभार्थी घटक                  | मार्गदर्शनाचे प्रमुख विषय               |

| ----------------------------- | --------------------------------------- |

| विद्यार्थी                    | शिष्यवृत्ती, फी सवलत, वसतिगृह           |

| महिला                         | आर्थिक स्वावलंबन, बचत गट, स्वयंरोजगार   |

| शेतकरी                        | कृषी अनुदान, पीक विमा, सिंचन            |

| कामगार                        | कामगार नोंदणी, कल्याणकारी लाभ           |

| ज्येष्ठ नागरिक                | निवृत्तिवेतन, सामाजिक सुरक्षा           |

| दिव्यांग व्यक्ती              | सहाय्य, सवलती, प्रमाणपत्रे              |

| बेरोजगार युवक                 | रोजगार, प्रशिक्षण, स्वयंरोजगार          |

| आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबे | घरकुल, आरोग्य व सामाजिक सहाय्य          |

| ग्रामीण नागरिक                | ग्रामविकास व मूलभूत सुविधा              |

| वंचित घटक                     | सामाजिक न्याय विभागाच्या योजना व सुविधा |


### ५. शासकीय योजनांसाठी महत्त्वाची अधिकृत संकेतस्थळे


नागरिकांनी योजनांची माहिती घेताना अधिकृत शासकीय संकेतस्थळांचा वापर करावा.


१. केंद्र शासनाचे myScheme पोर्टल


पात्रतेनुसार केंद्र व राज्य शासनाच्या योजना शोधण्यासाठी


[www.myscheme.gov.in](https://www.myscheme.gov.in/?utm_source=chatgpt.com)


२. आपले सरकार पोर्टल


महाराष्ट्रातील नागरिक सेवा, प्रमाणपत्रे व ऑनलाइन अर्ज


[aaplesarkar.mahaonline.gov.in](https://aaplesarkar.mahaonline.gov.in/?utm_source=chatgpt.com)


३. MahaDBT पोर्टल


शिष्यवृत्ती व विविध विभागांच्या थेट लाभ योजनांसाठी


[mahadbt.maharashtra.gov.in](https://mahadbt.maharashtra.gov.in/?utm_source=chatgpt.com)


शैक्षणिक वर्ष २०२६–२७ साठी नवीन व नूतनीकरण अर्ज MahaDBT 2.0 वर स्वीकारले जाणार असल्याची पोर्टलवर सूचना आहे.


[MahaDBT 2.0 पोर्टल](https://mahadbt2.maharashtra.gov.in/?utm_source=chatgpt.com)


४. सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभाग


सामाजिक न्याय, शिष्यवृत्ती व विशेष सहाय्य योजना


[sjsa.maharashtra.gov.in](https://sjsa.maharashtra.gov.in/?utm_source=chatgpt.com)


५. महाराष्ट्र शासन तक्रार निवारण पोर्टल


शासकीय सेवांबाबत तक्रार व पाठपुरावा


[grievances.maharashtra.gov.in](https://grievances.maharashtra.gov.in/?utm_source=chatgpt.com)


६. महाराष्ट्र शासन अधिकृत संकेतस्थळ


शासन निर्णय, विभागीय माहिती व अधिकृत सूचना


[www.maharashtra.gov.in](https://www.maharashtra.gov.in/?utm_source=chatgpt.com)


वरील पोर्टलवरील उपलब्ध योजना, अर्जाची मुदत आणि पात्रता वेळोवेळी बदलू शकतात. MahaDBT व myScheme संबंधी अधिकृत पोर्टल माहिती. MAHADBT +4


### ६. शासकीय योजनांसाठी नागरिकांनी तयार ठेवावयाची कागदपत्रे


प्रत्येक योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे वेगवेगळी असतात. तरीही सर्वसाधारणपणे पुढील कागदपत्रांची आवश्यकता लागू शकते.


1\. आधार कार्ड.


2\. रहिवासी पुरावा.


3\. उत्पन्न प्रमाणपत्र.


4\. जात प्रमाणपत्र व आवश्यकतेनुसार जात वैधता प्रमाणपत्र.


5\. रेशन कार्ड.


6\. बँक पासबुक व खात्याची माहिती.


7\. पासपोर्ट आकाराचा फोटो.


8\. शैक्षणिक प्रमाणपत्रे व गुणपत्रिका.


9\. जन्मतारीख पुरावा.


10\. संबंधित योजनेनुसार आवश्यक इतर प्रमाणपत्रे.


विशेष सूचना : सर्व योजनांसाठी वरील सर्व कागदपत्रे आवश्यक असतीलच असे नाही. अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित विभागाच्या अधिकृत सूचनांनुसार कागदपत्रांची यादी तपासावी. आधार क्रमांक, OTP, बँक पासवर्ड किंवा वैयक्तिक गोपनीय माहिती कोणालाही देऊ नये.


### ७. संस्थेच्या माध्यमातून राबविण्यात येणारे विशेष उपक्रम


होलार समाज सामाजिक संस्था या अभियानाच्या माध्यमातून पुढील कामांना प्राधान्य देण्याचा प्रयत्न करणार आहे.


* नागरिकांना विविध शासकीय योजनांची माहिती देणे.


* योजनांच्या पात्रता अटी समजावून सांगणे.


* ऑनलाइन अर्ज प्रक्रियेबाबत मार्गदर्शन करणे.


* अपूर्ण व प्रलंबित अर्जांबाबत योग्य माहिती देणे.


* विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती योजनांची माहिती देणे.


* महिला व युवकांना आर्थिक स्वावलंबनाच्या योजनांशी जोडण्यासाठी मार्गदर्शन करणे.


* ज्येष्ठ नागरिक, दिव्यांग आणि गरजू कुटुंबांना संबंधित विभागांपर्यंत पोहोचण्यासाठी मदत करणे.


* शासकीय कार्यालयीन प्रक्रियेत नागरिकांना योग्य मार्गदर्शन करणे.


* योजनांबाबत चुकीची माहिती व आर्थिक फसवणूक रोखण्यासाठी जनजागृती करणे.


* पात्र लाभार्थ्यांच्या अडचणींचा अभ्यास करून संबंधित अधिकाऱ्यांकडे निवेदने व पाठपुरावा करणे.


### ८. अभियानाचे मूलभूत तत्त्व : माहितीपासून लाभापर्यंत!


या अभियानामध्ये केवळ योजनांची यादी प्रसिद्ध करून थांबायचे नाही. तर प्रत्येक पात्र नागरिकाच्या अडचणी समजून घेऊन पुढील पाच टप्प्यांत मार्गदर्शन करण्याचा प्रयत्न राहील.


* पहिला टप्पा – माहिती


    नागरिकांना कोणत्या योजना उपलब्ध आहेत याची माहिती देणे.


* दुसरा टप्पा – पात्रता


    संबंधित योजनेसाठी नागरिक पात्र आहे की नाही हे अधिकृत निकषांनुसार तपासण्यास मदत करणे.


* तिसरा टप्पा – कागदपत्रे


    आवश्यक प्रमाणपत्रे व कागदपत्रांची माहिती देणे.


* चौथा टप्पा – अर्ज प्रक्रिया


    ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन अर्ज कसा करायचा याबाबत मार्गदर्शन करणे.


* पाचवा टप्पा – पाठपुरावा


    अर्जाची स्थिती तपासणे आणि अडचणी असल्यास संबंधित विभागाकडे पाठपुरावा करण्यासाठी मार्गदर्शन करणे.


### ९. मार्गदर्शक श्री. सिताराम ऐवाळे यांची भूमिका


या अभियानाचे मार्गदर्शक श्री. सिताराम ऐवाळे यांच्या मार्गदर्शनाखाली शासनाच्या विविध विभागांतील योजनांचा अभ्यास, नागरिकांच्या गरजेनुसार योजनांची माहिती, अर्ज प्रक्रियेतील अडचणी, आवश्यक कागदपत्रे आणि संबंधित शासकीय कार्यालयांशी संपर्क व पाठपुरावा या विषयांवर मार्गदर्शन करण्याचा प्रयत्न केला जाईल.


नागरिकांना शासनाच्या योजना समजावून सांगणे, पात्र लाभार्थ्यांना योग्य माहिती उपलब्ध करून देणे आणि योजनांचा लाभ मिळविण्याच्या प्रक्रियेत त्यांना सक्षम करणे हा या अभियानाचा मुख्य हेतू आहे.


### १०. नागरिकांसाठी विशेष आवाहन


आपल्या कुटुंबातील विद्यार्थी शिष्यवृत्तीपासून वंचित आहेत का?


आपल्या परिसरातील ज्येष्ठ नागरिकांना निवृत्तिवेतन योजनांची माहिती आहे का?


महिला बचत गटांना स्वयंरोजगार योजनांची माहिती मिळाली आहे का?


शेतकऱ्यांना कृषी योजनांचा लाभ मिळत आहे का?


बेरोजगार युवकांना कौशल्य प्रशिक्षण व व्यवसायासाठी उपलब्ध योजनांची माहिती आहे का?


दिव्यांग व्यक्ती आणि गरजू कुटुंबांना शासनाच्या सुविधांची माहिती आहे का?


या सर्व प्रश्नांची उत्तरे शोधण्यासाठी आणि पात्र नागरिकांपर्यंत योजनांची माहिती पोहोचविण्यासाठी या अभियानात सहभागी व्हा.


आपल्याला मिळालेली योग्य माहिती दुसऱ्या गरजू व्यक्तीपर्यंत पोहोचविणे हे देखील समाजकार्यच आहे.


### ११. अभियानाचा संकल्प


मी शासनाच्या कल्याणकारी योजनांची योग्य माहिती मिळविण्याचा प्रयत्न करीन. माझ्या कुटुंबातील आणि परिसरातील पात्र नागरिकांना उपलब्ध योजनांची माहिती देईन. कोणत्याही नागरिकाची दिशाभूल करणार नाही. बनावट माहिती, आर्थिक फसवणूक आणि अनधिकृत मध्यस्थांपासून सावध राहीन. प्रत्येक पात्र नागरिकाला शासनाच्या योजनांचा लाभ मिळावा यासाठी माझ्या परीने सहकार्य करीन.


### १२. अभियानाचा प्रेरणादायी संदेश


शासनाच्या योजना या जनतेच्या कल्याणासाठी असतात. परंतु माहितीअभावी एखादा पात्र नागरिक लाभापासून वंचित राहणे ही गंभीर बाब आहे.


आपण समाजातील प्रत्येक घटकापर्यंत योजनांची माहिती पोहोचविली, तर विद्यार्थ्यांचे शिक्षण पुढे जाईल, महिलांना स्वावलंबनाची संधी मिळेल, शेतकऱ्यांना मदत मिळू शकेल, कामगारांना सामाजिक सुरक्षा मिळेल आणि ज्येष्ठ नागरिकांना आवश्यक आधार मिळू शकेल.


होलार समाज सामाजिक संस्थेचा प्रयत्न आहे की, शासकीय योजनांची माहिती केवळ काही लोकांपुरती मर्यादित न राहता समाजाच्या तळागाळातील प्रत्येक पात्र नागरिकापर्यंत पोहोचावी.


योजना शासनाच्या, हक्क नागरिकांचे आणि माहिती पोहोचविणे आपले सामाजिक कर्तव्य!


### होलार समाज सामाजिक संस्था


### महाराष्ट्र राज्य, पुणे


ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था


संस्थापक अध्यक्ष :


### आदरणीय श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे


शिक्षण • संघटन • स्वाभिमान


अधिकृत वेबसाईट


[holarsamajssp.blogspot.com](https://holarsamajssp.blogspot.com/?utm_source=chatgpt.com)


[होलार समाज सामाजिक संस्था – वेबसाईट](https://holarsamajsamajiksanstha.blogspot.com/?m=1&utm_source=chatgpt.com)


विशेष आवाहन : समाजातील सर्व पदाधिकारी, कार्यकर्ते, युवक, महिला आणि समाजबांधवांनी या अभियानात सक्रिय सहभाग घ्यावा. आपल्या परिसरातील पात्र लाभार्थ्यांना शासनाच्या योजनांची माहिती द्यावी. प्रत्येक पात्र नागरिकापर्यंत शासकीय योजनांचा लाभ पोहोचविण्यासाठी एकत्रित प्रयत्न करूया.