सर्व धर्म समभाव वधू वर सूचक अभियान मार्गदर्शक वनिता करडे व शोभा ऐवळे
### 💐 सर्वधर्म समभाव वधू-वर सूचक अभियान
### विश्वासार्ह विवाह जुळवणी, कौटुंबिक समन्वय व सुसंवादी वैवाहिक जीवनासाठी विशेष अभ्यास आराखडा
२१ ते ३० नोव्हेंबर २०२६
मार्गदर्शक :
* सौ. वनिता करडे
* सौ. शोभा आयवळे
आयोजक : होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे
ब्रीदवाक्य : शिक्षण • संघटन • स्वाभिमान
### १. अभियानाची पार्श्वभूमी व भूमिका
विवाह हा केवळ दोन व्यक्तींचा संबंध नसून दोन कुटुंबांना जोडणारा महत्त्वपूर्ण सामाजिक आणि कौटुंबिक संस्कार आहे. विवाह जुळविताना केवळ जात, धर्म, आर्थिक परिस्थिती, शिक्षण किंवा बाह्य स्वरूप यांचा विचार न करता मुलगा आणि मुलगी यांचे विचार, स्वभाव, शिक्षण, आवडीनिवडी, करिअर, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या आणि भविष्यातील अपेक्षा यांचा समतोल विचार करणे आवश्यक आहे.
आजच्या बदलत्या सामाजिक परिस्थितीत सुशिक्षित युवक-युवती विवाहाबाबत स्वतःचे निर्णय घेण्यास प्राधान्य देत आहेत. अनेक कुटुंबांना योग्य वधू-वर शोधताना विश्वासार्ह माहिती, योग्य मार्गदर्शन, पारदर्शक प्रक्रिया आणि सुरक्षित संपर्कव्यवस्थेची गरज भासते.
काही वेळा चुकीची माहिती, आर्थिक फसवणूक, बनावट विवाह प्रस्ताव, अपेक्षांमधील विसंगती किंवा अपुरी पडताळणी यांमुळे विवाह जुळविण्याच्या प्रक्रियेत अडचणी निर्माण होतात. त्यामुळे वधू-वर सूचक अभियान हे केवळ स्थळांची माहिती देण्यापुरते मर्यादित न राहता विश्वास, सुरक्षितता, परस्पर सन्मान आणि योग्य निर्णय घेण्यासाठी मदत करणारे व्यासपीठ असावे, हा संस्थेचा उद्देश आहे.
होलार समाज सामाजिक संस्था सर्वधर्म समभावाच्या विचारातून विवाह जुळवणीच्या प्रक्रियेत योग्य मार्गदर्शन, पारदर्शकता आणि सामाजिक सलोखा वाढविण्यासाठी प्रयत्नशील आहे.
### २. अभियानाची प्रमुख उद्दिष्टे
1\. विवाहयोग्य युवक-युवतींना योग्य व विश्वासार्ह वधू-वर माहिती उपलब्ध करून देण्यासाठी प्रयत्न करणे.
2\. सर्व धर्म समभाव, परस्पर आदर आणि सामाजिक सलोखा या मूल्यांचा प्रसार करणे.
3\. विवाह जुळविताना शिक्षण, स्वभाव, विचार, आरोग्य, करिअर आणि कौटुंबिक परिस्थिती यांचा समतोल विचार करण्याबाबत मार्गदर्शन करणे.
4\. वधू-वरांची माहिती संकलित करताना अचूकता आणि गोपनीयता जपण्याचे महत्त्व समजावून देणे.
5\. विवाह जुळवणीमध्ये होणारी आर्थिक व ऑनलाइन फसवणूक टाळण्यासाठी जागृती करणे.
6\. मुलगा आणि मुलगी दोघांच्या संमतीला सर्वोच्च महत्त्व देण्याची जाणीव निर्माण करणे.
7\. विवाहपूर्व संवाद आणि अपेक्षांची स्पष्टता याबाबत मार्गदर्शन करणे.
8\. महिलांचा सन्मान, स्वावलंबन आणि समान निर्णयाधिकार यांना प्राधान्य देणे.
9\. पालक आणि युवक-युवती यांच्यात विवाहविषयक सकारात्मक संवाद निर्माण करणे.
10\. सुसंवादी, समंजस आणि जबाबदार वैवाहिक जीवनासाठी मार्गदर्शन करणे.
### ३. दिनांक २१ ते ३० नोव्हेंबर २०२६ : दहा दिवसांचा विशेष अभ्यास आराखडा

पहिला दिवस – २१ नोव्हेंबर
विवाह संस्थेचे महत्त्व आणि बदलती सामाजिक परिस्थिती
* विवाहाचे सामाजिक, कौटुंबिक आणि वैयक्तिक महत्त्व.
* बदलत्या काळानुसार युवक-युवतींच्या विवाहविषयक अपेक्षा.
* पारंपरिक विचार आणि आधुनिक दृष्टिकोन यांचा समन्वय.
* विवाहाचा निर्णय घेताना परस्पर आदर आणि समजूतदारपणाचे महत्त्व.
* विवाह म्हणजे केवळ दोन कुटुंबांचे नव्हे, तर दोन व्यक्तींच्या आयुष्याचे नवे पर्व.
आजची कृती : पालकांनी आपल्या मुला-मुलींशी विवाहविषयक अपेक्षा आणि विचारांबाबत मोकळा संवाद साधावा.

दुसरा दिवस – २२ नोव्हेंबर
योग्य वधू-वर निवडताना शिक्षण, नोकरी, व्यवसाय आणि स्वभाव
* शैक्षणिक पात्रता आणि करिअरविषयक माहिती.
* नोकरी, व्यवसाय आणि आर्थिक जबाबदारी.
* स्वभाव, विचार, आवडी-निवडी आणि जीवनशैली.
* भविष्यातील ध्येय आणि कौटुंबिक जबाबदाऱ्या.
* केवळ आर्थिक परिस्थितीपेक्षा व्यक्तिमत्त्व आणि परस्पर सुसंगततेचे महत्त्व.
आजची कृती : विवाहासाठी अपेक्षित गुणधर्मांची यादी तयार करून त्यात आवश्यक आणि ऐच्छिक बाबी वेगळ्या कराव्यात.

तिसरा दिवस – २३ नोव्हेंबर
पालकांची भूमिका आणि विवाह जुळविताना कौटुंबिक समन्वय
* पालकांनी मुला-मुलींच्या विचारांचा आदर करणे.
* विवाहाचा निर्णय लादण्याऐवजी संवादातून घेणे.
* दोन्ही कुटुंबांमध्ये अपेक्षा स्पष्ट करणे.
* कौटुंबिक परिस्थिती, जबाबदाऱ्या आणि भविष्यातील नियोजन.
* विवाह जुळविताना अनावश्यक तुलना आणि अवास्तव अपेक्षा टाळणे.
आजची कृती : दोन्ही कुटुंबांनी परस्पर सन्मान राखून संवाद साधण्याचा संकल्प करावा.

चौथा दिवस – २४ नोव्हेंबर
सर्व धर्म समभाव, सामाजिक सलोखा आणि परस्पर आदर
* सर्व धर्म आणि समाजघटकांविषयी आदराची भावना.
* विवाह जुळविताना व्यक्तीच्या विचारांना आणि स्वातंत्र्याला महत्त्व.
* धार्मिक, सांस्कृतिक आणि कौटुंबिक परंपरांबाबत संवाद.
* आंतरधर्मीय किंवा आंतरजातीय विवाहाचा विचार असल्यास कायदेशीर बाबी व दोघांची स्वतंत्र संमती समजून घेणे.
* सामाजिक सलोखा, बंधुभाव आणि मानवतेची मूल्ये जपणे.
आजची कृती : विवाहाच्या निर्णयात परस्पर आदर, समानता आणि संमती यांना प्राधान्य देण्याचा संदेश प्रसारित करणे.

पाचवा दिवस – २५ नोव्हेंबर
विवाहपूर्व संवाद, विचारांची देवाणघेवाण आणि परस्पर संमती
* विवाहापूर्वी मुलगा आणि मुलगी यांनी एकमेकांशी संवाद साधणे.
* करिअर, नोकरी, राहण्याचे ठिकाण आणि भविष्यातील ध्येयांबाबत चर्चा.
* कुटुंब, आर्थिक नियोजन आणि जबाबदाऱ्यांबाबत स्पष्टता.
* विवाहाबाबत दोघांची स्वतंत्र आणि दबावमुक्त संमती.
* मतभेद असल्यास ते समजून घेण्याची आणि निर्णय घेण्याची परिपक्वता.
आजची कृती : विवाहपूर्व चर्चेसाठी महत्त्वाच्या विषयांची यादी तयार करणे.

सहावा दिवस – २६ नोव्हेंबर
विश्वासार्ह वधू-वर नोंदणी, माहितीची पडताळणी आणि गोपनीयता
* वधू-वरांची माहिती अचूक आणि संबंधित व्यक्तीच्या संमतीने संकलित करणे.
* शिक्षण, नोकरी, व्यवसाय आणि कौटुंबिक माहितीची आवश्यक पडताळणी.
* खोटी माहिती किंवा बनावट प्रोफाइल ओळखण्याबाबत जागरूकता.
* फोटो, मोबाईल क्रमांक, पत्ता आणि वैयक्तिक कागदपत्रांची गोपनीयता.
* परवानगीशिवाय कोणाचीही माहिती सार्वजनिक न करण्याचे महत्त्व.
आजची कृती : नोंदणी माहिती देताना आवश्यक तपशीलच द्यावेत आणि माहितीच्या वापरासाठी स्पष्ट संमती द्यावी.

सातवा दिवस – २७ नोव्हेंबर
महिला सन्मान, शिक्षण, स्वावलंबन आणि समान अधिकार
* मुलींच्या शिक्षण आणि करिअरचा आदर करणे.
* विवाहानंतरही शिक्षण व नोकरी सुरू ठेवण्याबाबत परस्पर समजूत.
* घरगुती जबाबदाऱ्यांमध्ये समान सहभाग.
* महिलांचे आर्थिक स्वातंत्र्य आणि निर्णयाधिकार.
* हुंडा, छळ आणि महिलांवरील अन्याय यांविषयी कायदेशीर जागरूकता.
आजची कृती : हुंडामुक्त, समानतेवर आधारित आणि परस्पर सन्मान जपणाऱ्या विवाहाचा संदेश द्यावा.

आठवा दिवस – २८ नोव्हेंबर
विवाहातील आर्थिक नियोजन, अपेक्षा आणि जबाबदाऱ्या
* उत्पन्न, खर्च, बचत आणि आर्थिक नियोजन.
* विवाह समारंभातील अनावश्यक खर्च टाळणे.
* हुंडा किंवा पैशांची मागणी न करण्याची सामाजिक भूमिका.
* दोघांच्या आर्थिक स्वातंत्र्याचा आदर.
* कर्ज, आर्थिक जबाबदाऱ्या आणि भविष्यातील नियोजन याबाबत स्पष्ट संवाद.
आजची कृती : साधेपणाने, प्रतिष्ठेने आणि आर्थिक नियोजन करून विवाह करण्याचा संदेश प्रसारित करणे.

नववा दिवस – २९ नोव्हेंबर
विवाह जुळवणीतील फसवणूक, कायदेशीर जागरूकता आणि सुरक्षितता
* बनावट विवाह प्रस्ताव आणि ऑनलाइन फसवणुकीची लक्षणे.
* पैसे, भेटवस्तू किंवा वैयक्तिक कागदपत्रे मागितल्यास सावधगिरी.
* विवाहापूर्वी आवश्यक माहितीची पडताळणी.
* विवाह नोंदणी, आवश्यक कागदपत्रे आणि लागू कायदेशीर प्रक्रिया.
* दबाव, धमकी किंवा फसवणूक असल्यास योग्य कायदेशीर मदत घेणे.
आजची कृती : विवाह जुळविताना कोणत्याही संशयास्पद प्रस्तावाची योग्य पडताळणी केल्याशिवाय पुढील निर्णय घेऊ नये.

दहावा दिवस – ३० नोव्हेंबर
सुखी वैवाहिक जीवन, समजूतदारपणा आणि पुढील कृती आराखडा
* वैवाहिक जीवनातील विश्वास, संवाद आणि सहकार्य.
* मतभेद सोडविण्यासाठी संयम आणि समजूतदारपणा.
* दोघांच्या स्वप्नांना आणि ध्येयांना समान संधी.
* कुटुंबातील ज्येष्ठांचा सन्मान आणि नवदांपत्याच्या स्वातंत्र्याचा समतोल.
* वधू-वर सूचक अभियानाच्या पुढील टप्प्यांचे नियोजन.
आजची कृती : विवाह जुळवणीमध्ये विश्वास, पारदर्शकता, समानता आणि परस्पर संमती यांचा अंगीकार करण्याचा संकल्प करावा.
### ४. वधू-वर नोंदणीसाठी आवश्यक माहिती व मार्गदर्शक सूचना
संस्थेच्या वधू-वर सूचक उपक्रमामध्ये सहभागी होणाऱ्या इच्छुक युवक-युवती आणि पालकांसाठी पुढील माहिती उपयुक्त ठरेल.
| तपशील | आवश्यक माहिती |
| --------------- | ----------------------------- |
| वैयक्तिक माहिती | नाव, जन्मतारीख, वय |
| शिक्षण | शैक्षणिक पात्रता |
| व्यवसाय | नोकरी, व्यवसाय किंवा रोजगार |
| कौटुंबिक माहिती | कुटुंबाची संक्षिप्त माहिती |
| राहण्याचे ठिकाण | शहर, जिल्हा |
| अपेक्षा | विवाहविषयक प्राधान्यक्रम |
| संपर्क | संमतीने दिलेला मोबाईल क्रमांक |
महत्त्वाची सूचना : वधू-वरांची वैयक्तिक माहिती संस्थेच्या अधिकृत संमतीप्रक्रियेनुसारच वापरावी. आधार क्रमांक, बँक तपशील, पासवर्ड किंवा अनावश्यक संवेदनशील कागदपत्रे सार्वजनिक करू नयेत. माहितीची पडताळणी केल्याशिवाय कोणत्याही स्थळाची पूर्ण हमी संस्था देत नाही, हे स्पष्ट असावे.
### ५. वधू-वर सूचक अभियानासाठी संस्थेची विशेष आचारसंहिता
1\. वधू आणि वर या दोघांनाही समान सन्मान दिला जाईल.
2\. विवाहाचा निर्णय हा संबंधित मुलगा आणि मुलगी यांच्या स्वतंत्र संमतीनेच घेतला जावा.
3\. हुंडा, आर्थिक मागण्या आणि अनावश्यक खर्च यांना प्रोत्साहन दिले जाणार नाही.
4\. चुकीची माहिती, बनावट प्रोफाइल आणि फसवणूक टाळण्यासाठी सावधगिरी बाळगली जाईल.
5\. सर्व धर्म, समाजघटक आणि विचारांचा आदर राखला जाईल.
6\. वैयक्तिक माहितीची गोपनीयता जपण्यास प्राधान्य दिले जाईल.
7\. विवाह जुळवणीच्या प्रक्रियेत कोणावरही दबाव आणला जाणार नाही.
8\. मुलींचे शिक्षण, करिअर आणि स्वावलंबन यांना महत्त्व दिले जाईल.
9\. विवाह जुळवणी करताना दोन्ही कुटुंबांमध्ये पारदर्शक संवादाला प्रोत्साहन दिले जाईल.
10\. कोणतीही आर्थिक किंवा वैयक्तिक व्यवहाराची हमी संस्था देणार नाही; संबंधितांनी स्वतः योग्य पडताळणी करावी.
### ६. मार्गदर्शकांची जबाबदारी
सौ. वनिता करडे आणि सौ. शोभा आयवळे यांच्या मार्गदर्शनाखाली या अभियानात वधू-वर सूचक उपक्रमासंदर्भातील जागृती, विवाहविषयक अपेक्षांबाबत समुपदेशन, पालक व युवक-युवती यांच्यात संवाद, महिलांचा सन्मान, सुरक्षित नोंदणी आणि विश्वासार्ह विवाह जुळवणी यांसारख्या विषयांवर मार्गदर्शन केले जाईल.
या दहा दिवसांच्या अभ्यास आराखड्याद्वारे विवाह जुळवणी ही केवळ स्थळांची देवाणघेवाण न राहता जबाबदार, सुरक्षित आणि सन्मानपूर्वक प्रक्रिया बनविण्याचा प्रयत्न करण्यात येईल.
### ७. अभियानाचा प्रेरणादायी संदेश
विवाह जुळविताना केवळ सुंदर चेहरा, मोठे घर, आर्थिक परिस्थिती किंवा नोकरी पाहू नका; तर विचार, स्वभाव, शिक्षण, परस्पर आदर, विश्वास आणि आयुष्यभर साथ देण्याची तयारी यांना महत्त्व द्या.
मुलगी ही कोणत्याही कुटुंबावरची जबाबदारी नसून ती स्वतंत्र व्यक्तिमत्त्व असलेली, शिक्षित आणि स्वावलंबी नागरिक आहे. तिच्या स्वप्नांना आणि निर्णयांना सन्मान मिळाला पाहिजे. मुलगा आणि मुलगी दोघांनाही समान अधिकार आणि समान सन्मान मिळणे हेच सुसंस्कृत समाजाचे लक्षण आहे.
विवाह जुळवूया विश्वासाने, नाती जोडूया सन्मानाने आणि कुटुंब घडवूया समतेच्या विचाराने!
### होलार समाज सामाजिक संस्था
### महाराष्ट्र राज्य, पुणे
ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था
संस्थापक अध्यक्ष :
### आदरणीय श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे
शिक्षण • संघटन • स्वाभिमान
अधिकृत वेबसाईट
[holarsamajssp.blogspot.com](https://holarsamajssp.blogspot.com/?utm_source=chatgpt.com)
[होलार समाज सामाजिक संस्था – वेबसाईट](https://holarsamajsamajiksanstha.blogspot.com/?m=1&utm_source=chatgpt.com)
विशेष आवाहन : विवाहयोग्य युवक-युवती, पालक आणि समाजबांधवांनी या अभियानात सहभागी व्हावे. विश्वासार्ह माहिती, परस्पर संमती, सर्वधर्म समभाव आणि महिलांचा सन्मान या मूल्यांच्या आधारे विवाह जुळवणीची प्रक्रिया अधिक सक्षम करण्यासाठी संस्थेला सहकार्य करावे.