## 📅 शनिवार ते मंगळवार ## 🗓 दिनांक : २१, २२, २३ व २४ फेब्रुवारी २०२६ # 🚭 **कैलासवासी भगवान जावीर गुरुजी व्यसनमुक्ती अभियान** # **सविस्तर चार दिवसांचा अभ्यासक्रम (वेबसाईट अपडेट)** 🌼 **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* समाजातील युवक, विद्यार्थी, पालक व कुटुंबांना व्यसनमुक्त, निरोगी व सकारात्मक जीवनशैलीकडे मार्गदर्शन करण्यासाठी हा अभियान सातत्याने राबविण्यात येत आहे. खालीलप्रमाणे चार दिवसांचा सविस्तर अभ्यासक्रम वेबसाईटवर प्रकाशित करण्यात येत आहे. --- # 🗓 शनिवार | २१ फेब्रुवारी २०२६ ## ✍️ अभ्यास विषय : व्यसन – संकल्पना, प्रकार व कारणे ### 📖 व्यसन म्हणजे काय? एखाद्या पदार्थाचे किंवा सवयीचे इतके आहारी जाणे की त्याशिवाय राहणे कठीण होणे व त्याचा आरोग्य, मानसिक स्थिती, आर्थिक व सामाजिक जीवनावर विपरीत परिणाम होणे म्हणजे व्यसन. ### 🚫 सामान्य व्यसनांचे प्रकार ✔️ तंबाखू / गुटखा ✔️ सिगारेट / बीडी ✔️ मद्यपान ✔️ अंमली पदार्थ ✔️ मोबाईल / ऑनलाइन गेमिंग (डिजिटल व्यसन) ### 🔎 व्यसनाची प्रमुख कारणे * चुकीची संगत * तणाव व मानसिक दबाव * उत्सुकता व प्रयोगशीलता * कौटुंबिक वातावरण * जाहिराती व सामाजिक प्रभाव ### 🎯 उद्दिष्ट व्यसनाची सुरुवात कशी होते आणि ती टाळण्यासाठी कोणती काळजी घ्यावी याची जाणीव निर्माण करणे. --- # 🗓 रविवार | २२ फेब्रुवारी २०२६ ## ✍️ अभ्यास विषय : व्यसनाचे शारीरिक, मानसिक व सामाजिक दुष्परिणाम ### 🔴 शारीरिक परिणाम ✔️ कर्करोगाचा धोका ✔️ यकृत व हृदयाचे आजार ✔️ फुफ्फुस विकार ✔️ रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होणे ### 🔴 मानसिक परिणाम ✔️ नैराश्य ✔️ चिडचिडेपणा ✔️ एकाग्रतेचा अभाव ✔️ आत्मविश्वास कमी होणे ### 🔴 सामाजिक परिणाम ✔️ कुटुंबातील तणाव ✔️ आर्थिक नुकसान ✔️ अपघातांची शक्यता वाढ ✔️ गुन्हेगारी प्रवृत्ती वाढ ### 🎯 विशेष मार्गदर्शन व्यसनामुळे केवळ व्यक्तीच नाही तर संपूर्ण कुटुंब व समाज प्रभावित होतो याची जाणीव करून देणे. --- # 🗓 सोमवार | २३ फेब्रुवारी २०२६ ## ✍️ अभ्यास विषय : व्यसनासंदर्भातील कायदे व शासन नियम ### ⚖️ प्रमुख कायदे ✔️ **Narcotic Drugs and Psychotropic Substances Act, 1985 (NDPS Act)** ✔️ **Cigarettes and Other Tobacco Products Act, 2003 (COTPA)** ✔️ राज्यस्तरीय मद्यविक्री नियंत्रण नियम ### 📌 कायद्यांची वैशिष्ट्ये * अंमली पदार्थांवर कठोर नियंत्रण व शिक्षा * सार्वजनिक ठिकाणी धूम्रपानास बंदी * अल्पवयीनांना विक्रीवर निर्बंध * आरोग्यविषयक इशारे बंधनकारक ### 🎯 अभ्यासासाठी मुद्दे * कायदे लागू वर्ष * उद्देश व तरतुदी * शिक्षा व दंड --- # 🗓 मंगळवार | २४ फेब्रुवारी २०२६ ## ✍️ अभ्यास विषय : व्यसनमुक्तीचे उपाय व सकारात्मक जीवनशैली ### 🌿 व्यसनमुक्तीचे उपाय ✔️ ठाम निर्णय व आत्मनियंत्रण ✔️ कुटुंब व मित्रांचा पाठिंबा ✔️ डॉक्टर व समुपदेशकांचे मार्गदर्शन ✔️ व्यसनमुक्ती केंद्रात उपचार ✔️ नियमित व्यायाम, योग व ध्यान ✔️ सकारात्मक छंद व कौशल्य विकास ### 🌟 युवकांसाठी विशेष संदेश * चुकीच्या संगतीपासून दूर राहा * क्रीडा व सांस्कृतिक उपक्रमात सहभागी व्हा * वेळेचे योग्य नियोजन करा * स्पष्ट जीवनध्येय निश्चित करा * तणाव व्यवस्थापन तंत्र शिका --- # 📝 उपक्रम व सहभाग दररोज विषयानुसार मार्गदर्शन, चर्चासत्र व प्रश्नोत्तर सत्र आयोजित करण्यात येईल. सर्व युवक व समाज बांधवांनी सक्रिय सहभाग नोंदवावा. --- ## 🌟 प्रेरणादायी संदेश **व्यसन नाही – निर्धार हवा!** निरोगी शरीर, शांत मन आणि सकारात्मक विचार हीच खऱ्या अर्थाने समृद्ध जीवनाची गुरुकिल्ली आहे. 🚭 *आरोग्य हीच खरी संपत्ती आहे.* 🚭

## 📅 शनिवार ते मंगळवार ## 🗓 दिनांक : २१, २२, २३ व २४ फेब्रुवारी २०२६ # 🏛️ होलार समाज अभियान # **जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र – सविस्तर मार्गदर्शन व जनजागृती अभियान (वेबसाईट अपडेट)** 🌼 **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* 🔹 **संस्थापक अध्यक्ष:** श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे 🔹 **मार्गदर्शक:** श्री. बबनराव करडे *(मा. नायब तहसीलदार, संस्थेचे सल्लागार)* --- # 🗓 शनिवार | २१ फेब्रुवारी २०२६ ## ✍️ विषय : जात प्रमाणपत्र – संकल्पना, पात्रता व सविस्तर अर्ज प्रक्रिया ### 📖 परिचय जात प्रमाणपत्र हे शासनाकडून दिले जाणारे अधिकृत दस्तऐवज असून अर्जदाराची जात शासनाच्या नोंदींनुसार प्रमाणित करते. शैक्षणिक, शासकीय व आरक्षणाच्या विविध लाभांसाठी हे प्रमाणपत्र अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ### 🎯 उद्दिष्ट * समाजातील विद्यार्थी व पालकांना अर्ज प्रक्रियेची अचूक माहिती देणे * अर्ज करताना होणाऱ्या सामान्य चुका टाळणे * वेळेत प्रमाणपत्र मिळवण्यासाठी मार्गदर्शन ### 📂 अर्ज प्रक्रिया (टप्प्याटप्प्याने) 1️⃣ शासनाच्या अधिकृत पोर्टलवर ऑनलाइन नोंदणी 2️⃣ आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करणे 3️⃣ तहसील कार्यालयात पडताळणी 4️⃣ अधिकारी तपासणी व मंजुरी 5️⃣ प्रमाणपत्र वितरण ### 📌 आवश्यक कागदपत्रे ✔️ आधार कार्ड ✔️ जन्म दाखला ✔️ शाळा सोडल्याचा दाखला ✔️ रहिवासी दाखला ✔️ पालकांचे जात प्रमाणपत्र (असल्यास) --- # 🗓 रविवार | २२ फेब्रुवारी २०२६ ## ✍️ विषय : जात पडताळणी प्रमाणपत्र (Caste Validity) – प्रक्रिया व समितीची कार्यपद्धती ### 📖 परिचय जात पडताळणी प्रमाणपत्र हे विभागीय जात पडताळणी समितीमार्फत दिले जाणारे अंतिम प्रमाणपत्र आहे. व्यावसायिक शिक्षण, शासकीय सेवा व काही स्पर्धा परीक्षांसाठी हे अनिवार्य असते. ### 🔎 पडताळणी प्रक्रियेतील टप्पे 1️⃣ ऑनलाइन अर्ज नोंदणी 2️⃣ कागदपत्रांची सखोल तपासणी 3️⃣ Vigilance Inquiry (स्थळ तपासणी) 4️⃣ समितीसमोर सुनावणी (आवश्यक असल्यास) 5️⃣ अंतिम निर्णय – मंजुरी / नकार / अतिरिक्त पुरावे ### 📌 समितीची भूमिका * पूर्वजांच्या नोंदींची पडताळणी * वंशावळ तपासणी * शासकीय नोंदींचा संदर्भ * निर्णय जाहीर करणे --- # 🗓 सोमवार | २३ फेब्रुवारी २०२६ ## ✍️ विषय : आवश्यक कागदपत्रांची सविस्तर तयारी व सामान्य त्रुटी ### 📂 जात पडताळणीसाठी आवश्यक कागदपत्रे ✔️ पूर्वजांचे शाळा दाखले ✔️ जुनी जात नोंद असलेली कागदपत्रे ✔️ वंशावळ (Genealogy Chart) ✔️ प्रतिज्ञापत्र ✔️ मूळ कागदपत्रे ### ⚠️ सामान्य चुका ❌ विसंगत माहिती ❌ अपूर्ण पुरावे ❌ चुकीची वंशावळ ❌ बनावट कागदपत्रे ### 📌 मार्गदर्शन * सर्व कागदपत्रांची सुसंगती तपासा * जुनी शासकीय नोंदी शोधा * तज्ञांचे मार्गदर्शन घ्या --- # 🗓 मंगळवार | २४ फेब्रुवारी २०२६ ## ✍️ विषय : नकार मिळाल्यास उपाययोजना, अपील प्रक्रिया व कायदेशीर बाबी ### 📌 नकाराची प्रमुख कारणे * पुराव्यांचा अभाव * कागदपत्रातील विसंगती * शंका निर्माण करणारी माहिती ### ⚖️ अपील प्रक्रिया ✔️ संबंधित प्राधिकरणाकडे अपील अर्ज ✔️ अतिरिक्त पुरावे सादर करणे ✔️ कायदेशीर सल्ला घेणे ✔️ नियमानुसार पुनर्विचार ### ❗ कायदेशीर परिणाम (खोटी माहिती दिल्यास) ❌ प्रमाणपत्र रद्द ❌ शासकीय लाभ रद्द ❌ प्रवेश / नोकरी रद्द ❌ फौजदारी कारवाई --- # 🎯 परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मुद्दे ✔️ जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणीतील फरक ✔️ तहसीलदार व पडताळणी समितीची भूमिका ✔️ Vigilance Inquiry संकल्पना ✔️ अपील प्रक्रिया ✔️ आरक्षण व्यवस्थेशी संबंध --- 📢 **होलार समाज सामाजिक संस्थेमार्फत समाज बांधवांना अचूक माहिती, योग्य मार्गदर्शन व जनजागृती करण्यासाठी हा उपक्रम सातत्याने राबविण्यात येत आहे. सर्वांनी लाभ घ्यावा.** --- ## 🌟 प्रेरणादायी संदेश **योग्य माहिती – योग्य कागदपत्रे – सुरक्षित भविष्य!** जागरूकता आणि प्रामाणिकपणा हेच यशाचे खरे आधारस्तंभ आहेत.

## 📅 शनिवार ते मंगळवार ## 🗓 दिनांक : २१, २२, २३ व २४ फेब्रुवारी २०२६ # 🏛️ होलार समाज अभियान # **जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र – सविस्तर मार्गदर्शन व जनजागृती अभियान (वेबसाईट अपडेट)** 🌼 **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* 🔹 **संस्थापक अध्यक्ष:** श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे 🔹 **मार्गदर्शक:** श्री. बबनराव करडे *(मा. नायब तहसीलदार, संस्थेचे सल्लागार)* --- # 🗓 शनिवार | २१ फेब्रुवारी २०२६ ## ✍️ विषय : जात प्रमाणपत्र – संकल्पना, पात्रता व सविस्तर अर्ज प्रक्रिया ### 📖 परिचय जात प्रमाणपत्र हे शासनाकडून दिले जाणारे अधिकृत दस्तऐवज असून अर्जदाराची जात शासनाच्या नोंदींनुसार प्रमाणित करते. शैक्षणिक, शासकीय व आरक्षणाच्या विविध लाभांसाठी हे प्रमाणपत्र अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ### 🎯 उद्दिष्ट * समाजातील विद्यार्थी व पालकांना अर्ज प्रक्रियेची अचूक माहिती देणे * अर्ज करताना होणाऱ्या सामान्य चुका टाळणे * वेळेत प्रमाणपत्र मिळवण्यासाठी मार्गदर्शन ### 📂 अर्ज प्रक्रिया (टप्प्याटप्प्याने) 1️⃣ शासनाच्या अधिकृत पोर्टलवर ऑनलाइन नोंदणी 2️⃣ आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करणे 3️⃣ तहसील कार्यालयात पडताळणी 4️⃣ अधिकारी तपासणी व मंजुरी 5️⃣ प्रमाणपत्र वितरण ### 📌 आवश्यक कागदपत्रे ✔️ आधार कार्ड ✔️ जन्म दाखला ✔️ शाळा सोडल्याचा दाखला ✔️ रहिवासी दाखला ✔️ पालकांचे जात प्रमाणपत्र (असल्यास) --- # 🗓 रविवार | २२ फेब्रुवारी २०२६ ## ✍️ विषय : जात पडताळणी प्रमाणपत्र (Caste Validity) – प्रक्रिया व समितीची कार्यपद्धती ### 📖 परिचय जात पडताळणी प्रमाणपत्र हे विभागीय जात पडताळणी समितीमार्फत दिले जाणारे अंतिम प्रमाणपत्र आहे. व्यावसायिक शिक्षण, शासकीय सेवा व काही स्पर्धा परीक्षांसाठी हे अनिवार्य असते. ### 🔎 पडताळणी प्रक्रियेतील टप्पे 1️⃣ ऑनलाइन अर्ज नोंदणी 2️⃣ कागदपत्रांची सखोल तपासणी 3️⃣ Vigilance Inquiry (स्थळ तपासणी) 4️⃣ समितीसमोर सुनावणी (आवश्यक असल्यास) 5️⃣ अंतिम निर्णय – मंजुरी / नकार / अतिरिक्त पुरावे ### 📌 समितीची भूमिका * पूर्वजांच्या नोंदींची पडताळणी * वंशावळ तपासणी * शासकीय नोंदींचा संदर्भ * निर्णय जाहीर करणे --- # 🗓 सोमवार | २३ फेब्रुवारी २०२६ ## ✍️ विषय : आवश्यक कागदपत्रांची सविस्तर तयारी व सामान्य त्रुटी ### 📂 जात पडताळणीसाठी आवश्यक कागदपत्रे ✔️ पूर्वजांचे शाळा दाखले ✔️ जुनी जात नोंद असलेली कागदपत्रे ✔️ वंशावळ (Genealogy Chart) ✔️ प्रतिज्ञापत्र ✔️ मूळ कागदपत्रे ### ⚠️ सामान्य चुका ❌ विसंगत माहिती ❌ अपूर्ण पुरावे ❌ चुकीची वंशावळ ❌ बनावट कागदपत्रे ### 📌 मार्गदर्शन * सर्व कागदपत्रांची सुसंगती तपासा * जुनी शासकीय नोंदी शोधा * तज्ञांचे मार्गदर्शन घ्या --- # 🗓 मंगळवार | २४ फेब्रुवारी २०२६ ## ✍️ विषय : नकार मिळाल्यास उपाययोजना, अपील प्रक्रिया व कायदेशीर बाबी ### 📌 नकाराची प्रमुख कारणे * पुराव्यांचा अभाव * कागदपत्रातील विसंगती * शंका निर्माण करणारी माहिती ### ⚖️ अपील प्रक्रिया ✔️ संबंधित प्राधिकरणाकडे अपील अर्ज ✔️ अतिरिक्त पुरावे सादर करणे ✔️ कायदेशीर सल्ला घेणे ✔️ नियमानुसार पुनर्विचार ### ❗ कायदेशीर परिणाम (खोटी माहिती दिल्यास) ❌ प्रमाणपत्र रद्द ❌ शासकीय लाभ रद्द ❌ प्रवेश / नोकरी रद्द ❌ फौजदारी कारवाई --- # 🎯 परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मुद्दे ✔️ जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणीतील फरक ✔️ तहसीलदार व पडताळणी समितीची भूमिका ✔️ Vigilance Inquiry संकल्पना ✔️ अपील प्रक्रिया ✔️ आरक्षण व्यवस्थेशी संबंध --- 📢 **होलार समाज सामाजिक संस्थेमार्फत समाज बांधवांना अचूक माहिती, योग्य मार्गदर्शन व जनजागृती करण्यासाठी हा उपक्रम सातत्याने राबविण्यात येत आहे. सर्वांनी लाभ घ्यावा.** --- ## 🌟 प्रेरणादायी संदेश **योग्य माहिती – योग्य कागदपत्रे – सुरक्षित भविष्य!** जागरूकता आणि प्रामाणिकपणा हेच यशाचे खरे आधारस्तंभ आहेत.

🌸 **महिला सशक्तिकरण अभियान – सविस्तर अभ्यासक्रम (वेबसाईट अपडेट)** 🌸 🗓 **दिनांक : २१, २२, २३ व २४ फेब्रुवारी २०२६** --- ## 🌼 संस्था **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* --- ## 👤 संस्थापक अध्यक्ष **श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे** ## 🔹 महिला सशक्तिकरण अभियान मार्गदर्शक **सौ. शोभा नामदेव अहिवळे** *(संस्थेच्या उपाध्यक्ष)* महिला सशक्तिकरण अभियानांतर्गत महिलांच्या हक्कांविषयी जागरूकता, कायदेशीर मार्गदर्शन आणि शासकीय योजनांची माहिती देण्यासाठी खालीलप्रमाणे चार दिवसांचा सविस्तर अभ्यासक्रम वेबसाईटवर प्रकाशित करण्यात येत आहे. --- # 🗓 शनिवार | २१ फेब्रुवारी २०२६ # ✍️ अभ्यास विषय : **भारतीय राज्यघटनेतील महिलांचे घटनात्मक अधिकार** ### 📖 परिचय भारतीय राज्यघटना महिलांना समानतेचा, स्वातंत्र्याचा व सन्मानाने जगण्याचा अधिकार प्रदान करते. महिलांसाठी विशेष संरक्षणात्मक तरतुदी करून सामाजिक न्याय प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. ### 📌 महत्वाची घटनात्मक कलमे ✔️ कलम १४ – कायद्यापुढे समानता ✔️ कलम १५(३) – महिलांसाठी विशेष तरतूद करण्याचा अधिकार ✔️ कलम १६ – सार्वजनिक नोकरीत समान संधी ✔️ कलम २१ – जीवन व वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा अधिकार ✔️ राज्याच्या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये समान वेतन व मातृत्व संरक्षण ### 🎯 परीक्षेच्या दृष्टीने * मूलभूत अधिकार व विशेष तरतुदी * महिला आरक्षण संदर्भातील घडामोडी * सर्वोच्च न्यायालयाचे महत्त्वपूर्ण निर्णय --- # 🗓 रविवार | २२ फेब्रुवारी २०२६ # ✍️ अभ्यास विषय : **महिलांचे संरक्षणात्मक कायदे व त्यांची अंमलबजावणी** ### 📖 प्रमुख कायदे ✔️ महिलांवर घरगुती हिंसाचार प्रतिबंध कायदा, 2005 ✔️ हुंडा प्रतिबंध कायदा, 1961 ✔️ बालविवाह प्रतिबंध कायदा, 2006 ### 📌 कायद्यांची वैशिष्ट्ये * पीडित महिलांना संरक्षण आदेश * तक्रार नोंदणी प्रक्रिया * संरक्षण अधिकारी व कायदेशीर मदत * दंडात्मक तरतुदी ### 🎯 परीक्षेसाठी लक्षात ठेवा * कायद्यांची अंमलबजावणी वर्ष * उद्दिष्टे व तरतुदी * संबंधित शासकीय यंत्रणा --- # 🗓 सोमवार | २३ फेब्रुवारी २०२६ # ✍️ अभ्यास विषय : **कार्यस्थळी महिलांचा लैंगिक छळ प्रतिबंध कायदा, २०१३** ### 📖 कायद्याचा उद्देश कार्यस्थळी महिलांना सुरक्षित व सन्मानजनक वातावरण उपलब्ध करून देणे. ### 📌 महत्वाचे मुद्दे ✔️ अंतर्गत तक्रार समिती (Internal Complaints Committee - ICC) ✔️ तक्रार दाखल करण्याची प्रक्रिया ✔️ गोपनीयतेचे संरक्षण ✔️ संस्थेची जबाबदारी ### 📌 ऐतिहासिक पार्श्वभूमी * १९९७ मधील विशाखा मार्गदर्शक तत्वे * २०१३ चा कायदा ### 🎯 परीक्षेच्या दृष्टीने * कायद्याचे प्रमुख घटक * समितीची रचना * दंडात्मक तरतुदी --- # 🗓 मंगळवार | २४ फेब्रुवारी २०२६ # ✍️ अभ्यास विषय : **महिला व बाल विकास विभाग व शासकीय योजना** ### 📖 विभागाची भूमिका महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी विविध योजना, सुरक्षा उपक्रम आणि आर्थिक स्वावलंबन कार्यक्रम राबविणे. ### 📌 महत्वाच्या योजना (उदाहरणार्थ) ✔️ बेटी बचाओ, बेटी पढाओ अभियान ✔️ महिला हेल्पलाईन – १८१ ✔️ वन स्टॉप सेंटर योजना ✔️ स्वावलंबन व कौशल्य विकास योजना ### 📌 अभ्यासासाठी मुद्दे * योजनेचे उद्दिष्ट * लाभार्थी पात्रता * अंमलबजावणी करणारी संस्था * चालू घडामोडी --- 📢 **महिला सशक्तिकरण अभियानांतर्गत दररोज सविस्तर मार्गदर्शन, प्रश्नसंच व चर्चासत्र आयोजित करण्यात येणार आहे. सर्व महिला बांधवांनी सक्रिय सहभाग नोंदवावा.** --- ## ✨ प्रेरणादायी संदेश **जागरूकता, शिक्षण आणि आत्मविश्वास हीच महिलांची खरी शक्ती आहे.** सक्षम महिला – सक्षम कुटुंब – सक्षम समाज! 🌷 सर्व महिला बांधव व विद्यार्थिनींना मनःपूर्वक शुभेच्छा 🌷

📚 **स्पर्धा परीक्षा अभियान – सविस्तर अभ्यास विषय (वेबसाईट अपडेट)** 📚 🗓 **दिनांक : २१, २२ व २३ फेब्रुवारी २०२६ (शनिवार ते सोमवार)** --- ## 🌼 संस्था **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* --- ## 👤 संस्थापक अध्यक्ष **श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे** ## 👩‍🏫 स्पर्धा परीक्षा अभियान मार्गदर्शक **सौ. सारिका रुपेश हातेकर** *(बँक मॅनेजर व संस्थेच्या सहसचिव)* --- # 🗓 शनिवार | २१ फेब्रुवारी २०२६ # ✍️ अभ्यास विषय : **भारतीय राज्यघटना – राज्याच्या मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy - DPSP)** ### 📖 परिचय भारतीय राज्यघटनेच्या **भाग ४ (अनुच्छेद ३६ ते ५१)** मध्ये राज्याच्या मार्गदर्शक तत्त्वांचा समावेश करण्यात आला आहे. ही तत्त्वे न्यायालयात अमलात येत नसली तरी शासनासाठी मार्गदर्शक स्वरूपाची आहेत. ### 🔹 वैशिष्ट्ये * प्रेरणा – आयर्लंडच्या राज्यघटनेतून * सामाजिक, आर्थिक व राजकीय न्याय प्रस्थापित करण्यावर भर * लोककल्याणकारी राज्याची संकल्पना ### 📌 महत्वाचे अनुच्छेद ✔️ अनुच्छेद ३८ – सामाजिक व्यवस्था निर्माण करणे ✔️ अनुच्छेद ३९ – समान वेतन व संसाधनांचे समान वितरण ✔️ अनुच्छेद ४० – ग्रामपंचायत स्थापना ✔️ अनुच्छेद ४८-अ – पर्यावरण संरक्षण ### 🎯 परीक्षेच्या दृष्टीने महत्व * मूलभूत अधिकार व मार्गदर्शक तत्त्वे यातील फरक * घटनादुरुस्तीद्वारे समावेश * न्यायालयीन निर्णयांमध्ये उल्लेख --- # 🗓 रविवार | २२ फेब्रुवारी २०२६ # ✍️ अभ्यास विषय : **भारतीय राज्यव्यवस्था – केंद्र व राज्य संबंध** ### 📖 परिचय भारतीय राज्यघटना संघराज्यात्मक स्वरूपाची असून केंद्र व राज्य यांच्यात अधिकारांचे विभाजन करण्यात आले आहे. ### 🔹 संबंधांचे प्रकार 1️⃣ विधायी संबंध (अनुच्छेद २४५–२५५) 2️⃣ प्रशासकीय संबंध (अनुच्छेद २५६–२६३) 3️⃣ आर्थिक संबंध (अनुच्छेद २६८–२९३) ### 📌 सातवी अनुसूची ✔️ केंद्र सूची ✔️ राज्य सूची ✔️ समवर्ती सूची ### 📌 महत्वाच्या संस्था ✔️ वित्त आयोग (अनुच्छेद २८०) ✔️ आंतरराज्य परिषद (अनुच्छेद २६३) ### 🎯 परीक्षेसाठी लक्षात ठेवावे * आपत्कालीन परिस्थितीत केंद्राचे वाढीव अधिकार * राज्यपालांची भूमिका * GST परिषद (अनुच्छेद २७९-अ) --- # 🗓 सोमवार | २३ फेब्रुवारी २०२६ # ✍️ अभ्यास विषय : **भारतीय राज्यव्यवस्था – राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती** ### 📖 परिचय भारतीय राज्यघटनेनुसार राष्ट्रपती हे राष्ट्रप्रमुख असून कार्यकारी अधिकार त्यांच्या नावाने चालतात. ### 🔹 राष्ट्रपती (अनुच्छेद ५२–६२) ✔️ निवडणूक – निवडणूक महाविद्यालयाद्वारे ✔️ कार्यकाळ – ५ वर्षे ✔️ अध्यादेश काढण्याचा अधिकार (अनुच्छेद १२३) ✔️ महाभियोग प्रक्रिया ### 🔹 उपराष्ट्रपती (अनुच्छेद ६३–७१) ✔️ राज्यसभेचे पदसिद्ध सभापती ✔️ निवडणूक – संसद सदस्यांद्वारे ### 🎯 परीक्षेच्या दृष्टीने महत्व * राष्ट्रपतींचे अधिकार – कार्यकारी, विधायी, न्यायिक * वास्तविक कार्यकारी अधिकार पंतप्रधान व मंत्रीमंडळाकडे * महाभियोग प्रक्रिया टप्पे --- 📢 **दररोज सविस्तर चर्चा, वस्तुनिष्ठ प्रश्नसंच व लघु सराव चाचणी घेतली जाईल.** 🌟 *सातत्य, परिश्रम आणि योग्य मार्गदर्शन – यश निश्चित!* ✨ सर्व स्पर्धा परीक्षा विद्यार्थ्यांना मनःपूर्वक शुभेच्छा ✨

## 📅 शुक्रवार, २० फेब्रुवारी २०२६ # 🚭 **कैलासवासी भगवान जावीर गुरुजी व्यसनमुक्ती अभियान** ## 📘 आजचा अभ्यास विषय (सविस्तर लेख – वेबसाईटसाठी) 🌼 **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* समाजातील युवक, विद्यार्थी, पालक व कुटुंबांना व्यसनमुक्त, निरोगी व सकारात्मक जीवनशैलीकडे मार्गदर्शन करण्यासाठी हा उपक्रम सातत्याने राबविण्यात येत आहे. --- # 🎯 आजचा अभ्यास विषय ## **व्यसनाचे दुष्परिणाम, संबंधित कायदे, प्रतिबंधक उपाय व पुनर्वसन प्रक्रिया** --- # 1️⃣ व्यसन म्हणजे काय? व्यसन म्हणजे एखाद्या पदार्थाचे किंवा वर्तनाचे (उदा. तंबाखू, मद्य, अंमली पदार्थ, मोबाईल गेमिंग) इतके आहारी जाणे की त्या शिवाय व्यक्तीला अस्वस्थता जाणवते आणि त्याचा शारीरिक, मानसिक, सामाजिक व आर्थिक जीवनावर गंभीर परिणाम होतो. व्यसन हे केवळ वैयक्तिक समस्या नसून ते कुटुंब व समाजावर परिणाम करणारे सामाजिक संकट आहे. --- # 2️⃣ व्यसनाचे प्रकार ### 🚫 पदार्थाधारित व्यसन ✔️ तंबाखू / गुटखा ✔️ सिगारेट / बीडी ✔️ मद्यपान ✔️ अंमली पदार्थ (ड्रग्स) ### 📱 वर्तनाधारित व्यसन ✔️ मोबाईल व्यसन ✔️ ऑनलाइन गेमिंग ✔️ सोशल मीडिया अतिरेकी वापर --- # 3️⃣ व्यसनाचे दुष्परिणाम (सविस्तर) ## 🔴 शारीरिक परिणाम * कर्करोग (मुख, फुफ्फुस, यकृत) * हृदयविकार * यकृत निकामी होणे * श्वसनाचे विकार * रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होणे ## 🔴 मानसिक परिणाम * नैराश्य * चिंता विकार * चिडचिड व आक्रमकता * एकाग्रतेचा अभाव * आत्मविश्वास घट ## 🔴 सामाजिक व आर्थिक परिणाम * कुटुंबातील वाद * आर्थिक नुकसान * गुन्हेगारी प्रवृत्ती वाढ * अपघातांची शक्यता वाढ * शैक्षणिक घसरण --- # 4️⃣ व्यसनासंदर्भातील प्रमुख कायदे ✔️ **Narcotic Drugs and Psychotropic Substances Act** अंमली पदार्थांचे उत्पादन, विक्री, साठवणूक व सेवन यावर कठोर बंदी व शिक्षा. (लागू वर्ष: १९८५) ✔️ **Cigarettes and Other Tobacco Products Act (COTPA)** सार्वजनिक ठिकाणी धूम्रपान बंदी, तंबाखू जाहिरातींवर निर्बंध व आरोग्य सूचना बंधनकारक. (लागू वर्ष: २००३) ✔️ राज्यस्तरीय मद्य नियंत्रण कायदे राज्यानुसार विक्री वेळा, परवाना प्रणाली व दंडात्मक तरतुदी लागू असतात. --- # 5️⃣ व्यसन प्रतिबंधक उपाय ✔️ ठाम निर्णय व आत्मनियंत्रण ✔️ कुटुंबाचा भावनिक आधार ✔️ नियमित व्यायाम, योग, ध्यान ✔️ सकारात्मक छंद जोपासणे ✔️ योग्य मित्रपरिवार निवड ✔️ तणाव व्यवस्थापन तंत्र शिकणे ✔️ डिजिटल वापरावर वेळेची मर्यादा --- # 6️⃣ व्यसनमुक्ती व पुनर्वसन प्रक्रिया 1️⃣ प्राथमिक समुपदेशन 2️⃣ वैद्यकीय तपासणी 3️⃣ औषधोपचार (आवश्यक असल्यास) 4️⃣ मानसोपचार / गटचर्चा 5️⃣ पुनर्वसन केंद्रात उपचार 6️⃣ समाजात पुनर्स्थापना व फॉलो-अप --- # 7️⃣ युवकांसाठी विशेष संदेश ✔️ जीवनध्येय निश्चित करा ✔️ क्रीडा, सांस्कृतिक व सामाजिक उपक्रमात सहभागी व्हा ✔️ चुकीच्या संगतीपासून दूर राहा ✔️ वेळेचे नियोजन करा ✔️ समस्या असल्यास मार्गदर्शन घ्या – लपवू नका --- # 🎯 परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मुद्दे ✔️ NDPS Act लागू वर्ष ✔️ COTPA चे उद्दिष्ट ✔️ व्यसनाचे सामाजिक परिणाम ✔️ पुनर्वसन प्रक्रिया ✔️ सार्वजनिक ठिकाणी धूम्रपान नियम --- # 📝 आजचा सराव प्रश्न 1️⃣ NDPS Act कोणत्या वर्षी लागू झाला? 2️⃣ COTPA चा मुख्य उद्देश काय आहे? 3️⃣ व्यसनाचे तीन मानसिक परिणाम लिहा. 4️⃣ युवकांसाठी व्यसन प्रतिबंधक उपाय कोणते? --- # 🌐 अधिक माहितीसाठी व्यसनमुक्ती अभियान, जनजागृती कार्यक्रम व मार्गदर्शन सत्रांविषयी अधिक माहिती जाणून घेण्यासाठी 👉 **होलार समाज सामाजिक संस्थेच्या अधिकृत वेबसाईटला अवश्य भेट द्या.** [https://holarsamajsamajiksanstha.blogspot.com/](https://holarsamajsamajiksanstha.blogspot.com/) [https://holarsamajssp.blogspot.com/](https://holarsamajssp.blogspot.com/) --- # 🌟 प्रेरणादायी संदेश **व्यसन नाही – जागरूकता हवी!** आरोग्य, आत्मविश्वास आणि सकारात्मक जीवनशैली हाच खरा यशाचा मार्ग आहे. 🚭 *स्वतः व्यसनमुक्त राहा – समाजाला व्यसनमुक्त बनवा!* 🚭

## 📅 शुक्रवार, २० फेब्रुवारी २०२६ # 🏛️ होलार समाज अभियान # **जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र – मार्गदर्शन व जनजागृती अभियान (सविस्तर माहिती)** 🌼 **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* 🔹 **संस्थापक अध्यक्ष:** श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे 🔹 **मार्गदर्शक:** श्री. बबनराव करडे (मा. नायब तहसीलदार, संस्थेचे सल्लागार) *(होलार समाज जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी मार्गदर्शन अभियान)* --- # 🎯 अभियानाचा मुख्य उद्देश होलार समाजातील विद्यार्थी, पालक, स्पर्धा परीक्षा उमेदवार व नोकरी अर्जदार यांना: ✔️ जात प्रमाणपत्र व जात वैधता प्रमाणपत्रातील मूलभूत फरक स्पष्ट करणे ✔️ अर्ज प्रक्रिया अचूक व वेळेत पूर्ण करण्यास मार्गदर्शन ✔️ आवश्यक कागदपत्रांची शास्त्रोक्त तयारी कशी करावी हे समजावणे ✔️ पडताळणी प्रक्रियेतील कायदेशीर टप्पे स्पष्ट करणे ✔️ चुकीची माहिती टाळून योग्य मार्गदर्शन देणे --- # 📌 १) जात प्रमाणपत्र म्हणजे काय? तहसीलदार कार्यालयामार्फत दिले जाणारे अधिकृत शासकीय दस्तऐवज म्हणजे **जात प्रमाणपत्र**. हे प्रमाणपत्र अर्जदाराची जात शासनाच्या नोंदींनुसार प्रमाणित करते. ## ✅ उपयोग: * शाळा व महाविद्यालय प्रवेश * शिष्यवृत्ती योजना * स्पर्धा परीक्षा अर्ज * शासकीय / निमशासकीय नोकरी * आरक्षणाचा लाभ --- # 📌 २) जात पडताळणी प्रमाणपत्र (Caste Validity) म्हणजे काय? विभागीय जात पडताळणी समितीमार्फत जात प्रमाणपत्राची सखोल तपासणी करून दिले जाणारे अंतिम प्रमाणपत्र म्हणजे **जात पडताळणी (Validity Certificate)**. ⚠️ वैद्यकीय, अभियांत्रिकी, व्यावसायिक शिक्षण तसेच शासकीय सेवेसाठी वैधता प्रमाणपत्र अनिवार्य असते. --- # 📂 आवश्यक कागदपत्रे (सविस्तर) ## 🔹 जात प्रमाणपत्रासाठी: ✔️ आधार कार्ड ✔️ जन्म दाखला ✔️ शाळा सोडल्याचा दाखला (LC) ✔️ रहिवासी दाखला ✔️ पालकांचे जात प्रमाणपत्र (असल्यास) ✔️ राशन कार्ड / मतदार ओळखपत्र --- ## 🔹 जात पडताळणीसाठी अतिरिक्त कागदपत्रे: ✔️ आजोबा/पणजोबा यांच्या शाळा दाखल्यातील जात नोंद ✔️ 1950 पूर्वीची उपलब्ध नोंद (असल्यास अधिक बळकट पुरावा) ✔️ वंशावळ (Genealogy Chart) ✔️ प्रतिज्ञापत्र (Affidavit) ✔️ मूळ कागदपत्रे तपासणीसाठी --- # 🔎 पडताळणी प्रक्रियेतील महत्त्वाचे टप्पे 1️⃣ ऑनलाइन अर्ज नोंदणी 2️⃣ आवश्यक कागदपत्रे अपलोड 3️⃣ कार्यालयीन तपासणी 4️⃣ Vigilance Inquiry (स्थळ भेट / नातेवाईक चौकशी) 5️⃣ समितीसमोर सुनावणी (आवश्यक असल्यास) 6️⃣ अंतिम निर्णय – मंजुरी / नकार / अतिरिक्त पुरावे --- # ⚖️ कायदेशीर बाबी व जबाबदारी ❌ खोटी माहिती सादर केल्यास प्रमाणपत्र रद्द होऊ शकते ❌ फौजदारी गुन्हा दाखल होऊ शकतो ❌ शैक्षणिक प्रवेश / नोकरी रद्द होऊ शकते ❌ शासकीय लाभ परत घ्यावे लागू शकतात म्हणूनच **प्रामाणिक कागदपत्रे व योग्य माहिती** देणे अत्यावश्यक आहे. --- # 🎯 परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मुद्दे ✔️ जात प्रमाणपत्र व जात वैधता यातील फरक ✔️ तहसीलदार कार्यालयाची भूमिका ✔️ विभागीय जात पडताळणी समितीची रचना ✔️ Vigilance Inquiry म्हणजे काय? ✔️ अपील प्रक्रिया (उच्च न्यायालय / प्रशासकीय न्यायालय) ✔️ आरक्षण व्यवस्थेतील कायदेशीर आधार --- # 📝 आजचा अभ्यास उपक्रम (वेबसाईट व ग्रुप अ‍ॅक्टिव्हिटी) 1️⃣ जात प्रमाणपत्र कोण जारी करते? 2️⃣ जात पडताळणी का आवश्यक आहे? 3️⃣ Vigilance Inquiry मध्ये काय तपासले जाते? 4️⃣ नकार मिळाल्यास पुढील कायदेशीर पर्याय कोणते? --- # 🌐 अधिक माहितीसाठी सविस्तर मार्गदर्शन, अर्ज प्रक्रिया, आवश्यक सूचना व अभियानाशी संबंधित माहिती जाणून घेण्यासाठी 👉 **होलार समाज सामाजिक संस्थेच्या अधिकृत वेबसाईटला अवश्य भेट द्या.** [https://holarsamajsamajiksanstha.blogspot.com/](https://holarsamajsamajiksanstha.blogspot.com/) [https://holarsamajssp.blogspot.com/](https://holarsamajssp.blogspot.com/) --- # 🌟 प्रेरणादायी संदेश **योग्य कागदपत्रे – सुरक्षित शैक्षणिक व व्यावसायिक भविष्य!** जागरूकता, अचूक माहिती आणि वेळेवर कृती यशाचा पाया मजबूत करतात. 📢 हा सविस्तर अभ्यास संदेश वेबसाईटवर प्रकाशित करण्यात येत आहे. सर्व समाज बांधवांनी वाचून इतरांपर्यंत पोहोचवावा.