मा. श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे, यांना मिळालेले पुरस्कार व सन्मानपत्र..




..... महिला सशक्तीकरण अभियान, स्पर्धा परीक्षा अभियान, युवक विकास अभियान व जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी अभियान शासकीय मार्गदर्शन व मदत. होलार समाज सामाजिक संस्था "नवीन वर्ष नवीन संकल्पना" UPSC / MPSC ची तयारी करीत असलेल्या विद्यार्थ्यांना पुणे येथे मोफत, अभ्यास क्रमासाठी पुस्तके, रहाणे व जेवणाची मोफत उपलब्ध करण्यात येणार आहे, नाव नोंदणी अवश्य आहे .

  

नोंदणी क्र. F -53452 पुणे,

📚 **स्पर्धा परीक्षा अभियान – आजचा अभ्यास विषय** 📚 **दिनांक:** गुरुवार, १२ फेब्रुवारी २०२६ --- ## 🌼 होलार समाज सामाजिक संस्था **महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* **संस्थापक अध्यक्ष:** श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे **मार्गदर्शक:** सौ. सारिका रुपेश हातेकर (बँक मॅनेजर) **सहसचिव व अभियान मार्गदर्शक:** आपण --- # ✍️ आजचा अभ्यास विषय # **भारतीय राज्यघटना – मूलभूत कर्तव्ये (Fundamental Duties)** भारतीय राज्यघटनेमध्ये नागरिकांचे केवळ अधिकारच नव्हे तर कर्तव्ये देखील नमूद करण्यात आलेली आहेत. मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश **भाग ४ अ (Part IVA)** मध्ये करण्यात आला असून त्याचा उल्लेख **अनुच्छेद 51A** मध्ये आहे. --- ## 📜 ऐतिहासिक पार्श्वभूमी * **४२ वी घटनादुरुस्ती अधिनियम, १९७६** द्वारे मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश करण्यात आला. * स्वर्णसिंग समितीच्या शिफारशीवरून ही कर्तव्ये संविधानात समाविष्ट झाली. * सुरुवातीला १० कर्तव्ये होती. * **८६ वी घटनादुरुस्ती (२००२)** नुसार ११ वे कर्तव्य समाविष्ट करण्यात आले (पालकांचे शिक्षणाबाबत कर्तव्य). --- ## 📌 अनुच्छेद 51A अंतर्गत ११ मूलभूत कर्तव्ये प्रत्येक भारतीय नागरिकाचे कर्तव्य आहे की तो — 1️⃣ संविधान, त्यातील आदर्श व संस्था, राष्ट्रध्वज व राष्ट्रगीत यांचा आदर करावा. 2️⃣ स्वातंत्र्य संग्रामातील उदात्त आदर्शांचे पालन करावे. 3️⃣ भारताची सार्वभौमत्व, एकता व अखंडता जपावी. 4️⃣ देशाचे संरक्षण करावे व आवश्यकतेनुसार राष्ट्रीय सेवा बजावावी. 5️⃣ सर्व भारतीयांमध्ये बंधुता व समरसता वाढवावी; स्त्री-पुरुष समानतेला प्रोत्साहन द्यावे. 6️⃣ आपल्या संस्कृतीच्या समृद्ध वारशाचे जतन करावे. 7️⃣ नैसर्गिक पर्यावरणाचे संरक्षण व संवर्धन करावे. 8️⃣ वैज्ञानिक दृष्टिकोन, मानवतावाद व सुधारणा वृत्ती विकसित करावी. 9️⃣ सार्वजनिक संपत्तीचे रक्षण करावे व हिंसा टाळावी. 🔟 वैयक्तिक व सामूहिक क्षेत्रात उत्कृष्टतेसाठी प्रयत्न करावेत. 1️⃣1️⃣ (८६ वी घटनादुरुस्ती) — ६ ते १४ वयोगटातील मुलांना शिक्षण देण्याची संधी पालकांनी उपलब्ध करून द्यावी. --- ## ⚖️ वैशिष्ट्ये ✔️ ही कर्तव्ये **न्यायालयीनदृष्ट्या अंमलात येत नाहीत** (Non-Justiciable). ✔️ नागरिकांसाठी नैतिक व सामाजिक बंधनकारक आहेत. ✔️ रशियन राज्यघटनेपासून प्रेरित. ✔️ मूलभूत हक्क व कर्तव्ये एकमेकांना पूरक आहेत. --- ## 📊 स्पर्धा परीक्षेसाठी महत्त्व * 42 वी व 86 वी घटनादुरुस्ती वारंवार विचारली जाते. * ११ कर्तव्यांचा क्रम व आशय लक्षात ठेवा. * भाग ३ (मूलभूत हक्क), भाग ४ (धोरणनिर्देशक तत्वे) आणि भाग ४ अ (मूलभूत कर्तव्ये) यांची तुलना अभ्यासा. * अलीकडील न्यायालयीन निर्णयांमध्ये मूलभूत कर्तव्यांचा उल्लेख कसा केला आहे, यावर लक्ष ठेवा. --- ## 📝 सराव प्रश्न 1. मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश कोणत्या घटनादुरुस्तीने करण्यात आला? 2. अनुच्छेद 51A मध्ये एकूण किती कर्तव्ये आहेत? 3. 86 वी घटनादुरुस्ती कोणत्या कर्तव्याशी संबंधित आहे? 4. मूलभूत हक्क व कर्तव्ये यांतील फरक स्पष्ट करा. --- ## ✨ प्रेरणादायी संदेश **अधिकार आपल्याला स्वातंत्र्य देतात, परंतु कर्तव्ये आपल्याला जबाबदारी शिकवतात.** जागरूक नागरिक बनणे हीच खरी राष्ट्रसेवा आहे. --- 📢 उद्या या विषयावर ऑनलाइन प्रश्नोत्तर सत्र आयोजित करण्यात येईल. 🔎 अधिक माहिती, नोट्स व मागील वर्षीचे प्रश्नपत्रिका डाउनलोड करण्यासाठी संस्थेच्या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या. 🌟 सर्व स्पर्धा परीक्षा विद्यार्थ्यांना मनःपूर्वक शुभेच्छा! 💪

🌸 **महिला सशक्तिकरण अभियान – आजचा अभ्यास विषय** 🌸 **दिनांक:** गुरुवार, १२ फेब्रुवारी २०२० --- ## 🌼 होलार समाज सामाजिक संस्था **महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* ### 👩‍🏫 अभियान मार्गदर्शक **सौ. शोभा नामदेव आयवळे** --- # ✍️ आजचा अभ्यास विषय # **महिला सशक्तिकरण – संकल्पना, घटनात्मक तरतुदी आणि शासनाच्या योजना** --- ## १️⃣ महिला सशक्तिकरण म्हणजे काय? महिला सशक्तिकरण म्हणजे महिलांना सामाजिक, आर्थिक, शैक्षणिक आणि राजकीय क्षेत्रात समान हक्क, संधी आणि निर्णयक्षमता प्रदान करून त्यांना स्वावलंबी व आत्मनिर्भर बनविण्याची प्रक्रिया होय. महिलांना स्वतःच्या आयुष्याविषयी निर्णय घेण्याचे स्वातंत्र्य, आर्थिक स्वावलंबन, शिक्षण आणि सुरक्षित वातावरण मिळणे हे सशक्तिकरणाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. --- ## २️⃣ महिला सशक्तिकरणाची गरज ✔️ लिंगभेद कमी करण्यासाठी ✔️ महिलांवरील अत्याचार रोखण्यासाठी ✔️ मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी ✔️ कुटुंब व समाजाच्या विकासासाठी ✔️ देशाच्या आर्थिक प्रगतीसाठी **"एक सशक्त महिला संपूर्ण समाज बदलू शकते."** --- ## ३️⃣ भारतीय संविधानातील महिलांसाठी तरतुदी भारतीय राज्यघटना महिलांना समानता व संरक्षण प्रदान करते. 🔹 **अनुच्छेद 14** – कायद्यापुढे समानता 🔹 **अनुच्छेद 15(1)** – धर्म, जात, लिंग यांच्या आधारावर भेदभाव निषिद्ध 🔹 **अनुच्छेद 15(3)** – महिलांसाठी विशेष तरतूद करण्याचा अधिकार 🔹 **अनुच्छेद 16** – सार्वजनिक नोकरीत समान संधी 🔹 **अनुच्छेद 39(a)** – पुरुष व महिलांना समान उपजीविकेचा हक्क 🔹 **अनुच्छेद 42** – प्रसूतीसाठी सवलती व मानवीय कामाच्या अटी --- ## ४️⃣ महिला संरक्षणासाठी महत्त्वाचे कायदे ✔️ महिलांवरील घरगुती हिंसा प्रतिबंध अधिनियम, 2005 ✔️ कार्यस्थळी लैंगिक छळ प्रतिबंध कायदा, 2013 ✔️ बालविवाह प्रतिबंध कायदा ✔️ हुंडाबंदी कायदा --- ## ५️⃣ महिला सशक्तिकरणासाठी शासनाच्या योजना ✔️ **बेटी बचाओ, बेटी पढाओ** – मुलींच्या शिक्षणासाठी ✔️ **सुकन्या समृद्धी योजना** – मुलींच्या आर्थिक सुरक्षिततेसाठी ✔️ **प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजना** – स्वयंपाक गॅस सुविधा ✔️ **महिला आर्थिक विकास महामंडळ योजना** ✔️ **स्वयं-सहायता गट (Self Help Groups)** --- ## ६️⃣ स्पर्धा परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे ✔️ संविधानातील महिलांसाठी विशेष अनुच्छेद पाठ करा ✔️ महत्वाचे कायदे व त्यांच्या वर्षांची नोंद ठेवा ✔️ शासनाच्या योजनांचे उद्दिष्ट लक्षात ठेवा ✔️ चालू घडामोडींशी संबंधित प्रश्नांचा सराव करा --- ## 📝 सराव प्रश्न 1. अनुच्छेद 15(3) चे महत्त्व स्पष्ट करा. 2. कार्यस्थळी लैंगिक छळ प्रतिबंध कायदा कोणत्या वर्षी लागू झाला? 3. महिला सशक्तिकरणाच्या दोन प्रमुख शासन योजनांची माहिती द्या. 4. महिला सशक्तिकरण आणि राष्ट्रीय विकास यांचा संबंध स्पष्ट करा. --- ## ✨ प्रेरणादायी संदेश **स्त्री ही शक्ती आहे, प्रेरणा आहे, परिवर्तनाची सुरुवात आहे.** तिचे शिक्षण, स्वाभिमान आणि स्वावलंबन हाच खऱ्या प्रगतीचा पाया आहे. --- 📢 पुढील सत्रात या विषयावर चर्चा व प्रश्नोत्तर सत्र आयोजित करण्यात येईल. 🔎 अधिक माहिती, अभ्यास साहित्य व मार्गदर्शनासाठी संस्थेच्या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या. 🌷 सर्व विद्यार्थिनी व विद्यार्थ्यांना मनःपूर्वक शुभेच्छा! 💪

📢 **होलार समाज जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र अभियान** 📢 **आजचा अभ्यास विषय** **दिनांक: गुरुवार, १२ फेब्रुवारी २०२६** --- ## 🌼 होलार समाज सामाजिक संस्था **महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* ### 👨‍🏫 मार्गदर्शक **मा. बबनराव करडे** *(नायब तहसीलदार, संस्थेचे सल्लागार व अध्ययन मार्गदर्शक)* --- # ✍️ आजचा सविस्तर अभ्यास विषय # **जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र – कायदेशीर प्रक्रिया, कागदपत्रे व विद्यार्थ्यांसाठी मार्गदर्शन** होलार समाजातील विद्यार्थी, युवक व नागरिकांना शासकीय आरक्षण, शैक्षणिक प्रवेश, स्पर्धा परीक्षा, नोकरी व विविध शासकीय योजनांचा लाभ घेण्यासाठी **जात प्रमाणपत्र (Caste Certificate)** आणि **जात पडताळणी प्रमाणपत्र (Caste Validity Certificate)** अत्यंत आवश्यक असते. या विषयाची संपूर्ण माहिती प्रत्येक विद्यार्थ्याने जाणून घेणे आवश्यक आहे. --- ## १️⃣ जात प्रमाणपत्र म्हणजे काय? जात प्रमाणपत्र हे तहसील कार्यालयाकडून (तहसीलदार/नायब तहसीलदार) दिले जाणारे अधिकृत प्रमाणपत्र आहे, ज्यामध्ये अर्जदाराची जात नमूद केलेली असते. ### 📌 कोणासाठी आवश्यक? * शाळा/महाविद्यालय प्रवेश * शिष्यवृत्ती * स्पर्धा परीक्षा अर्ज * शासकीय नोकरी * आरक्षणाचा लाभ --- ## २️⃣ जात प्रमाणपत्रासाठी आवश्यक कागदपत्रे ✔️ अर्जदाराचा आधारकार्ड ✔️ शाळा सोडल्याचा दाखला (LC) ✔️ जन्म दाखला ✔️ रहिवासी पुरावा ✔️ वडील/आजोबा यांच्या नावावर जात नमूद असलेले जुने दस्तऐवज ✔️ वंशावळीचा दाखला (लागू असल्यास) 📌 *टीप:* जुने शालेय दाखले व महसूल नोंदी अत्यंत महत्त्वाच्या असतात. --- ## ३️⃣ जात पडताळणी प्रमाणपत्र म्हणजे काय? जात पडताळणी प्रमाणपत्र हे **जिल्हा जात पडताळणी समितीमार्फत** दिले जाते. हे प्रमाणपत्र जात प्रमाणपत्राची सत्यता तपासून दिले जाते. ### 📌 कधी आवश्यक? * व्यावसायिक शिक्षण (MBBS, Engineering, Pharmacy इ.) * शासकीय नोकरीतील कायमस्वरूपी नियुक्ती * स्पर्धा परीक्षा अंतिम निवड * आरक्षण अंतर्गत पदोन्नती --- ## ४️⃣ जात पडताळणी प्रक्रिया 1️⃣ ऑनलाइन अर्ज सादर करणे 2️⃣ सर्व कागदपत्रे अपलोड करणे 3️⃣ समितीकडून प्राथमिक छाननी 4️⃣ आवश्यक असल्यास स्थळ पडताळणी / चौकशी 5️⃣ अंतिम निर्णय व प्रमाणपत्र वितरण --- ## ५️⃣ कायदेशीर बाबी ✔️ चुकीची माहिती दिल्यास प्रमाणपत्र रद्द होऊ शकते ✔️ खोटी कागदपत्रे सादर केल्यास कायदेशीर कारवाई होऊ शकते ✔️ सर्वोच्च न्यायालय व उच्च न्यायालयाच्या विविध निर्णयांनुसार प्रक्रिया काटेकोर असते ✔️ सर्व कागदपत्रे अचूक व सुसंगत असावीत --- ## ६️⃣ विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या सूचना ✔️ १० वी किंवा १२ वी नंतर लगेच पडताळणी प्रक्रिया सुरू करा ✔️ सर्व जुने कागदपत्रे जतन करून ठेवा ✔️ ऑनलाइन अर्ज करताना माहिती अचूक भरा ✔️ प्रवेश प्रक्रियेच्या शेवटच्या तारखेपूर्वी प्रमाणपत्र पूर्ण करा ✔️ शंका असल्यास संबंधित तहसील कार्यालय किंवा अधिकृत समितीशी संपर्क साधा --- ## 🎯 अभियानाचे उद्दिष्ट 🔹 होलार समाजातील प्रत्येक पात्र विद्यार्थ्याला योग्य मार्गदर्शन देणे 🔹 प्रमाणपत्र प्रक्रियेत पारदर्शकता व जागरूकता निर्माण करणे 🔹 शासकीय सवलती व आरक्षणाचा पूर्ण लाभ मिळवून देणे 🔹 कायदेशीर व शैक्षणिक अडचणी टाळणे --- ## 📝 स्व-अभ्यासासाठी प्रश्न 1. जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र यात फरक स्पष्ट करा. 2. जात पडताळणी समितीची भूमिका काय आहे? 3. पडताळणी प्रक्रियेत कोणती कागदपत्रे महत्त्वाची असतात? 4. खोटी माहिती दिल्यास काय परिणाम होऊ शकतात? --- ## ✨ प्रेरणादायी संदेश **योग्य कागदपत्रे म्हणजेच उज्ज्वल भविष्याची पहिली पायरी.** जागरूक रहा, कायदेशीर मार्गाने पुढे चला आणि समाजाच्या प्रगतीत आपला सहभाग नोंदवा. --- 📢 सर्व विद्यार्थी, पालक व समाजबांधवांनी या अभियानाचा लाभ घ्यावा. 🔎 अधिक माहिती, मार्गदर्शन व अद्ययावत सूचना मिळवण्यासाठी संस्थेच्या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या. 🌟 होलार समाजाच्या शैक्षणिक व सामाजिक प्रगतीसाठी एकत्र या! 💪

📢 **समाज भूषण कैलासवासी भगवान जाहीर गुरुजी स्मृती व्यसनमुक्ती अभियान** 📢 **आजचा अभ्यास विषय** **दिनांक: गुरुवार, १२ फेब्रुवारी २०२६** --- ## 🌼 होलार समाज सामाजिक संस्था **महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* --- # ✍️ आजचा सविस्तर अभ्यास विषय # **व्यसनमुक्ती अभियान – निरोगी, सशक्त आणि संस्कारित समाजासाठी सामूहिक संकल्प** समाज भूषण **कैलासवासी भगवान जाहीर गुरुजी** यांच्या प्रेरणेतून राबविण्यात येणारे *व्यसनमुक्ती अभियान* हे समाजातील युवक, विद्यार्थी, पालक आणि सर्व समाजबांधवांमध्ये आरोग्यदायी व सकारात्मक जीवनशैली रुजविण्यासाठी समर्पित उपक्रम आहे. व्यसन ही केवळ वैयक्तिक समस्या नसून ती कुटुंब, समाज आणि राष्ट्राच्या प्रगतीस अडथळा निर्माण करणारी गंभीर सामाजिक समस्या आहे. त्यामुळे व्यसनमुक्ती ही काळाची गरज आहे. --- ## १️⃣ व्यसन म्हणजे काय? एखाद्या पदार्थाचे किंवा सवयीचे वारंवार आणि अनियंत्रित सेवन किंवा वापर करण्याची तीव्र गरज निर्माण होणे म्हणजे व्यसन होय. ### सामान्य व्यसने: * दारू * तंबाखू, गुटखा, सिगारेट * अंमली पदार्थ * मोबाईल व ऑनलाइन गेमिंगचे अति व्यसन * सोशल मीडियाचे अति अवलंबित्व --- ## २️⃣ व्यसनाचे दुष्परिणाम ### 🔹 शारीरिक परिणाम * कर्करोग * यकृत विकार * हृदयविकार * श्वसनाचे आजार ### 🔹 मानसिक परिणाम * तणाव, नैराश्य * चिडचिडेपणा * आत्मविश्वास कमी होणे ### 🔹 सामाजिक परिणाम * कौटुंबिक वाद * आर्थिक संकट * गुन्हेगारी वाढ * समाजातील प्रतिमा खराब होणे --- ## ३️⃣ युवकांवर होणारा परिणाम युवक हे राष्ट्राचे भविष्य आहेत. व्यसनामुळे: * शिक्षणात खंड पडतो * करिअरच्या संधी कमी होतात * चुकीच्या संगतीत जाण्याची शक्यता वाढते * आरोग्य बिघडते --- ## ४️⃣ व्यसनमुक्तीचे उपाय ✔️ नियमित व्यायाम व योग ✔️ ध्यान व सकारात्मक विचारसरणी ✔️ क्रीडा, वाचन, सांस्कृतिक उपक्रमात सहभाग ✔️ कुटुंबासोबत संवाद वाढवणे ✔️ आवश्यक असल्यास समुपदेशन घेणे --- ## ५️⃣ अभियानाचे उद्दिष्ट 🔹 समाजात व्यसनविरोधी जनजागृती करणे 🔹 शाळा व महाविद्यालयात मार्गदर्शन सत्रे आयोजित करणे 🔹 युवकांना सकारात्मक जीवनशैलीकडे वळवणे 🔹 व्यसनमुक्त कुटुंब आणि व्यसनमुक्त समाज निर्माण करणे 🔹 समाजात नैतिक मूल्ये व संस्कार बळकट करणे --- ## ६️⃣ विद्यार्थ्यांसाठी विशेष मार्गदर्शन * चुकीच्या मित्रपरिवारापासून दूर राहा * “नाही” म्हणण्याची सवय लावा * वेळेचे नियोजन करा * उद्दिष्ट ठरवा आणि त्यासाठी सातत्य ठेवा * समस्या असल्यास पालक, शिक्षक किंवा मार्गदर्शकांशी बोला --- ## 📝 आजचा संकल्प 👉 मी कोणतेही व्यसन करणार नाही. 👉 माझ्या कुटुंबाला व मित्रांना व्यसनमुक्त जीवनासाठी प्रेरित करेन. 👉 निरोगी समाज निर्मितीत माझा सक्रिय सहभाग राहील. --- ## 🎯 निष्कर्ष **व्यसनमुक्त समाज म्हणजेच प्रगत आणि सशक्त समाज.** प्रत्येक व्यक्तीने स्वतःपासून सुरुवात केल्यास समाज परिवर्तन शक्य आहे. --- ### ✨ प्रेरणादायी संदेश **व्यसन सोडा – आरोग्य जोडा, संस्कार जोडा – समाज घडवा.** --- 📢 सर्व समाजबांधव, युवक व विद्यार्थ्यांनी या अभियानात सक्रिय सहभाग नोंदवावा. 🔎 अधिक माहिती, मार्गदर्शन व पुढील उपक्रमांसाठी संस्थेच्या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या. 🌟 एकत्र येऊया – व्यसनमुक्त, निरोगी आणि सशक्त समाज घडवूया! 💪

**होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001 : 2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* **संस्थापक अध्यक्ष मा. श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे** व संस्थेच्या शिष्टमंडळाने सातत्याने केलेल्या प्रभावी पाठपुराव्यामुळे तसेच **बार्टी, पुणेचे महासंचालक मा. श्री. सुनील वारे सर यांच्या मान्यतेने** **नागपूर विभागासाठी विभागीय कार्यशाळेस मान्यता मिळालेली आहे**, ही संपूर्ण होलार समाजासाठी अत्यंत अभिमानाची व ऐतिहासिक बाब आहे. 🙏 नागपूर विभागातील होलार समाजाला येणाऱ्या विविध अडचणी लक्षात घेऊन **दि. 24 फेब्रुवारी 2026 रोजी**, सकाळी **10.00 ते सायंकाळी 5.30** या वेळेत **पंचायत समिती सभागृह, वरोरा** येथे **बार्टी, पुणे** मार्फत **होलार समाजासाठी एक दिवसीय विभागीय कार्यशाळा** आयोजित करण्यात आली आहे. या कार्यशाळेमध्ये उपस्थित प्रशिक्षणार्थींना — ▪️ महसूल विभागामार्फत **जात प्रमाणपत्र मिळविण्याची प्रक्रिया व येणाऱ्या अडचणी** ▪️ **जात वैधता पडताळणी प्रमाणपत्र** प्रक्रियेचे सविस्तर मार्गदर्शन ▪️ **समाज कल्याण विभागाच्या विविध योजना** ▪️ **स्वयं-सहायता गट व युवक गट** या विषयांवर संबंधित विविध विभागांचे अधिकारी उपस्थित राहून मार्गदर्शन करणार आहेत. तरी **नागपूर विभागातील सर्व जिल्हे व तालुक्यांतील** समाज बांधव, प्रतिनिधी, कार्यकर्ते तसेच होलार समाजाच्या इतर सर्व संघटनांचे पदाधिकारी व सदस्य यांनी **वेळेत उपस्थित राहून सहकार्य करावे**, असे आवाहन करण्यात येत आहे. श्री. बबनराव करडे माजी नायब तहसीलदार संस्थेचे मुख्य सल्लागार अँड. जी. एन.ऐवळे कायदे तज्ञ संस्थेचे सल्लागार. श्री. अर्जुन खांडेकर सचिव. श्री. जगन्नाथ पारसे खजिनदार. **नागपूर, वर्धा, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर, गडचिरोली** या सर्व जिल्ह्यांतील व त्याअंतर्गत येणाऱ्या सर्व तालुक्यांतील समाज बांधवांनी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहून ही कार्यशाळा यशस्वी करावी. ✨ *ही कार्यशाळा मिळवून देण्यासाठी मा. संस्थापक अध्यक्ष श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे यांची दूरदृष्टी, ठाम भूमिका व सातत्यपूर्ण प्रयत्न अत्यंत मोलाचे ठरले आहेत.* ✨ तसेच, या विभागीय कार्यशाळेस मान्यता दिल्याबद्दल **बार्टी, पुणेचे महासंचालक मा. श्री. सुनील वारे सर यांचे होलार समाज सामाजिक संस्था व संपूर्ण समाज बांधवांच्या वतीने मनःपूर्वक अभिनंदन व आभार.** 💐 **एकजूट, जागरूकता आणि संघटित प्रयत्नातूनच समाजाचा सर्वांगीण विकास शक्य आहे.**

वेबसाईट # होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे ## जात प्रमाणपत्र व जात वैधता प्रमाणपत्र मार्गदर्शन अभियान 📅 दिनांक : ११ फेब्रुवारी २०२६ --- ## प्रस्तावना होलार समाजातील विद्यार्थी, युवक-युवती आणि नागरिकांना शैक्षणिक, शासकीय व स्पर्धा परीक्षा प्रक्रियेत आवश्यक असलेली कागदपत्रे वेळेत व अचूक मिळावीत या उद्देशाने संस्थेमार्फत **जात प्रमाणपत्र व जात वैधता प्रमाणपत्र मार्गदर्शन अभियान** राबविण्यात येत आहे. आजच्या स्पर्धात्मक युगात शिक्षण, नोकरी व विविध शासकीय योजनांचा लाभ घेण्यासाठी योग्य कागदपत्रे असणे अत्यंत आवश्यक आहे. अनेक वेळा अपूर्ण माहिती किंवा कागदपत्रांच्या अभावामुळे विद्यार्थ्यांचे नुकसान होते. हीच बाब लक्षात घेऊन हे विशेष अभियान आयोजित करण्यात आले आहे. --- ## अभियानाचे मार्गदर्शक **मा. बबनराव करडे** **नायब तहसीलदार** संस्थेचे सल्लागार व अभियानाचे मार्गदर्शक त्यांच्या प्रशासकीय अनुभवाच्या आधारे नागरिकांना अचूक, कायदेशीर व प्रक्रियात्मक मार्गदर्शन करण्यात येणार आहे. --- # अभियानाचे उद्दिष्ट ✔️ होलार समाजातील नागरिकांना जात प्रमाणपत्र प्रक्रियेची योग्य माहिती देणे ✔️ जात वैधता प्रमाणपत्रासाठी आवश्यक कागदपत्रांबाबत मार्गदर्शन करणे ✔️ विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती व प्रवेश प्रक्रियेत मदत करणे ✔️ चुकीच्या अर्जांमुळे होणारे नुकसान टाळणे ✔️ कायदेशीर व शासकीय प्रक्रियेबाबत जागरूकता निर्माण करणे --- # १️⃣ जात प्रमाणपत्र (Caste Certificate) ## जात प्रमाणपत्र का आवश्यक? * शैक्षणिक प्रवेशासाठी * स्पर्धा परीक्षा अर्जासाठी * शासकीय/निमशासकीय नोकरीसाठी * शिष्यवृत्ती योजनांसाठी * आरक्षणाचा लाभ घेण्यासाठी ## आवश्यक कागदपत्रे (सामान्य मार्गदर्शक) ✅ अर्जदाराचा आधार कार्ड ✅ जन्म दाखला / शाळा सोडल्याचा दाखला ✅ वडील/आजोबा यांचे जात दर्शविणारे पुरावे (असल्यास) ✅ कुटुंब नोंद / रेशन कार्ड ✅ रहिवासी दाखला ✅ जुने शासकीय नोंदवहीतील उतारे (उपलब्ध असल्यास) --- # २️⃣ जात वैधता प्रमाणपत्र (Caste Validity Certificate) जात प्रमाणपत्र मिळाल्यानंतर, विशेषतः व्यावसायिक शिक्षण (उदा. अभियांत्रिकी, वैद्यकीय) व शासकीय सेवेसाठी **जात वैधता प्रमाणपत्र** आवश्यक असते. ## आवश्यक बाबी ✔️ सक्षम प्राधिकाऱ्याकडील जात प्रमाणपत्र ✔️ अर्जदार व कुटुंबीयांची शैक्षणिक कागदपत्रे ✔️ वंशावळीचे विवरण ✔️ जुने जात नोंदीचे पुरावे (विशेषतः 1967 पूर्वीचे असल्यास अधिक उपयुक्त) ✔️ आवश्यक असल्यास समितीसमोर वैयक्तिक सुनावणी --- # महत्वाच्या सूचना ⚖️ सर्व कागदपत्रे सत्य व स्पष्ट असावीत. ⚖️ चुकीची माहिती दिल्यास अर्ज रद्द होऊ शकतो. ⚖️ वेळेत अर्ज सादर करणे आवश्यक आहे. ⚖️ अर्ज भरताना शासकीय संकेतस्थळावरील अद्ययावत सूचना तपासाव्यात. --- # अभियानांतर्गत उपलब्ध सुविधा 🔹 अर्ज भरण्यास प्रत्यक्ष मार्गदर्शन 🔹 कागदपत्र तपासणी 🔹 वैधता प्रक्रियेची सविस्तर माहिती 🔹 विद्यार्थ्यांसाठी विशेष समुपदेशन 🔹 शंका निरसन सत्र --- # समाजासाठी संदेश योग्य कागदपत्रे हीच शिक्षण, नोकरी व प्रगतीची गुरुकिल्ली आहे. प्रत्येक पालक व विद्यार्थ्यांनी वेळेत आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करावी. --- ## निष्कर्ष होलार समाज सामाजिक संस्था ही समाजाच्या सर्वांगीण प्रगतीसाठी सातत्याने कार्यरत आहे. या अभियानाच्या माध्यमातून समाजातील प्रत्येक पात्र व्यक्तीपर्यंत शासनाच्या सवलती व हक्क पोहोचविण्याचा प्रयत्न आहे. --- 📢 **होलार समाजातील सर्व बांधवांनी या अभियानाचा लाभ घ्यावा.** 📞 अधिक माहितीसाठी संस्थेशी संपर्क साधावा.

वेबसाईट # होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे ## समाज भूषण कैलासवासी भगवान जावीर गुरुजी स्मृतिप्रीत्यर्थ # व्यसनमुक्ती जनजागृती अभियान 📅 दिनांक : ११ फेब्रुवारी २०२६ --- ## प्रस्तावना समाजातील नैतिक मूल्ये, शिस्तबद्ध जीवनशैली आणि व्यसनमुक्त समाजाची संकल्पना जोपासणारे **समाज भूषण कैलासवासी भगवान जावीर गुरुजी** यांच्या प्रेरणेतून होलार समाज सामाजिक संस्थेमार्फत व्यसनमुक्ती जनजागृती अभियान आयोजित करण्यात आले. आजच्या बदलत्या सामाजिक परिस्थितीत युवकांमध्ये वाढत असलेले तंबाखू, गुटखा, दारू आणि इतर अमली पदार्थांचे व्यसन ही गंभीर समस्या बनली आहे. या पार्श्वभूमीवर समाजात जागरूकता निर्माण करून निरोगी, सुसंस्कृत आणि जबाबदार पिढी घडविणे हा या अभियानाचा मुख्य उद्देश आहे. --- ## भगवान जावीर गुरुजी यांची प्रेरणा कैलासवासी भगवान जावीर गुरुजी यांनी आपल्या कार्यकाळात समाजामध्ये नैतिकता, संयम, शिक्षण आणि सदाचार यांचा संदेश दिला. त्यांचे जीवन हे साधेपणा, शिस्त आणि समाजसेवेचे प्रतीक होते. त्यांच्या स्मृतीला अभिवादन करत, त्यांच्या विचारांचा प्रसार करण्यासाठी हे अभियान राबविण्यात आले. --- ## अभियानाचे उद्दिष्ट ✔️ युवकांमध्ये व्यसनमुक्त जीवनाविषयी जागरूकता निर्माण करणे ✔️ व्यसनाचे शारीरिक, मानसिक व सामाजिक दुष्परिणाम समजावून सांगणे ✔️ कुटुंबातील सदस्यांना जबाबदारीची जाणीव करून देणे ✔️ समाजात सकारात्मक व निरोगी वातावरण निर्माण करणे ✔️ व्यसनाधीन व्यक्तींना समुपदेशन व मार्गदर्शन उपलब्ध करून देणे --- ## व्यसनाचे दुष्परिणाम ### १. शारीरिक परिणाम * हृदयविकार, कर्करोग, यकृताचे आजार * श्वसनासंबंधी समस्या * रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होणे ### २. मानसिक परिणाम * नैराश्य, चिडचिड, अस्थिरता * निर्णयक्षमता कमी होणे * आत्मविश्वासात घट ### ३. सामाजिक व आर्थिक परिणाम * कुटुंबात वाद व तणाव * आर्थिक नुकसान * समाजातील प्रतिष्ठा कमी होणे * गुन्हेगारी प्रवृत्ती वाढण्याची शक्यता --- ## व्यसनमुक्त जीवनाचे फायदे ✅ उत्तम शारीरिक व मानसिक आरोग्य ✅ कुटुंबात आनंद व स्थैर्य ✅ आर्थिक बचत व प्रगती ✅ आत्मविश्वास व सामाजिक सन्मान ✅ समाजात सकारात्मक नेतृत्व --- ## अभियानांतर्गत उपक्रम 🔹 जनजागृती व्याख्याने 🔹 युवक मार्गदर्शन सत्र 🔹 व्यसनमुक्ती शपथ विधी 🔹 समुपदेशन व माहिती केंद्र 🔹 प्रेरणादायी विचारांचे प्रसारण --- ## युवकांसाठी विशेष संदेश आजचा युवक हा उद्याचा समाजघटक आहे. त्याने व्यसनमुक्त, शिस्तबद्ध आणि ध्येयवादी जीवन स्वीकारले तर समाज प्रगतीच्या मार्गावर वेगाने वाटचाल करेल. व्यसनमुक्त जीवन म्हणजे केवळ आरोग्य नव्हे, तर आत्मसन्मान आणि जबाबदारीची जाणीव होय. --- ## निष्कर्ष समाज भूषण कैलासवासी भगवान जावीर गुरुजी यांच्या स्मरणार्थ आयोजित या व्यसनमुक्ती अभियानातून समाजात सकारात्मक परिवर्तन घडविण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. व्यसनमुक्त समाज हीच खरी त्यांना आदरांजली आहे.

Featured Post

📚 **स्पर्धा परीक्षा अभियान – आजचा अभ्यास विषय** 📚 **दिनांक:** गुरुवार, १२ फेब्रुवारी २०२६ --- ## 🌼 होलार समाज सामाजिक संस्था **महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* **संस्थापक अध्यक्ष:** श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे **मार्गदर्शक:** सौ. सारिका रुपेश हातेकर (बँक मॅनेजर) **सहसचिव व अभियान मार्गदर्शक:** आपण --- # ✍️ आजचा अभ्यास विषय # **भारतीय राज्यघटना – मूलभूत कर्तव्ये (Fundamental Duties)** भारतीय राज्यघटनेमध्ये नागरिकांचे केवळ अधिकारच नव्हे तर कर्तव्ये देखील नमूद करण्यात आलेली आहेत. मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश **भाग ४ अ (Part IVA)** मध्ये करण्यात आला असून त्याचा उल्लेख **अनुच्छेद 51A** मध्ये आहे. --- ## 📜 ऐतिहासिक पार्श्वभूमी * **४२ वी घटनादुरुस्ती अधिनियम, १९७६** द्वारे मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश करण्यात आला. * स्वर्णसिंग समितीच्या शिफारशीवरून ही कर्तव्ये संविधानात समाविष्ट झाली. * सुरुवातीला १० कर्तव्ये होती. * **८६ वी घटनादुरुस्ती (२००२)** नुसार ११ वे कर्तव्य समाविष्ट करण्यात आले (पालकांचे शिक्षणाबाबत कर्तव्य). --- ## 📌 अनुच्छेद 51A अंतर्गत ११ मूलभूत कर्तव्ये प्रत्येक भारतीय नागरिकाचे कर्तव्य आहे की तो — 1️⃣ संविधान, त्यातील आदर्श व संस्था, राष्ट्रध्वज व राष्ट्रगीत यांचा आदर करावा. 2️⃣ स्वातंत्र्य संग्रामातील उदात्त आदर्शांचे पालन करावे. 3️⃣ भारताची सार्वभौमत्व, एकता व अखंडता जपावी. 4️⃣ देशाचे संरक्षण करावे व आवश्यकतेनुसार राष्ट्रीय सेवा बजावावी. 5️⃣ सर्व भारतीयांमध्ये बंधुता व समरसता वाढवावी; स्त्री-पुरुष समानतेला प्रोत्साहन द्यावे. 6️⃣ आपल्या संस्कृतीच्या समृद्ध वारशाचे जतन करावे. 7️⃣ नैसर्गिक पर्यावरणाचे संरक्षण व संवर्धन करावे. 8️⃣ वैज्ञानिक दृष्टिकोन, मानवतावाद व सुधारणा वृत्ती विकसित करावी. 9️⃣ सार्वजनिक संपत्तीचे रक्षण करावे व हिंसा टाळावी. 🔟 वैयक्तिक व सामूहिक क्षेत्रात उत्कृष्टतेसाठी प्रयत्न करावेत. 1️⃣1️⃣ (८६ वी घटनादुरुस्ती) — ६ ते १४ वयोगटातील मुलांना शिक्षण देण्याची संधी पालकांनी उपलब्ध करून द्यावी. --- ## ⚖️ वैशिष्ट्ये ✔️ ही कर्तव्ये **न्यायालयीनदृष्ट्या अंमलात येत नाहीत** (Non-Justiciable). ✔️ नागरिकांसाठी नैतिक व सामाजिक बंधनकारक आहेत. ✔️ रशियन राज्यघटनेपासून प्रेरित. ✔️ मूलभूत हक्क व कर्तव्ये एकमेकांना पूरक आहेत. --- ## 📊 स्पर्धा परीक्षेसाठी महत्त्व * 42 वी व 86 वी घटनादुरुस्ती वारंवार विचारली जाते. * ११ कर्तव्यांचा क्रम व आशय लक्षात ठेवा. * भाग ३ (मूलभूत हक्क), भाग ४ (धोरणनिर्देशक तत्वे) आणि भाग ४ अ (मूलभूत कर्तव्ये) यांची तुलना अभ्यासा. * अलीकडील न्यायालयीन निर्णयांमध्ये मूलभूत कर्तव्यांचा उल्लेख कसा केला आहे, यावर लक्ष ठेवा. --- ## 📝 सराव प्रश्न 1. मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश कोणत्या घटनादुरुस्तीने करण्यात आला? 2. अनुच्छेद 51A मध्ये एकूण किती कर्तव्ये आहेत? 3. 86 वी घटनादुरुस्ती कोणत्या कर्तव्याशी संबंधित आहे? 4. मूलभूत हक्क व कर्तव्ये यांतील फरक स्पष्ट करा. --- ## ✨ प्रेरणादायी संदेश **अधिकार आपल्याला स्वातंत्र्य देतात, परंतु कर्तव्ये आपल्याला जबाबदारी शिकवतात.** जागरूक नागरिक बनणे हीच खरी राष्ट्रसेवा आहे. --- 📢 उद्या या विषयावर ऑनलाइन प्रश्नोत्तर सत्र आयोजित करण्यात येईल. 🔎 अधिक माहिती, नोट्स व मागील वर्षीचे प्रश्नपत्रिका डाउनलोड करण्यासाठी संस्थेच्या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या. 🌟 सर्व स्पर्धा परीक्षा विद्यार्थ्यांना मनःपूर्वक शुभेच्छा! 💪

About Me

होलार समाज सामाजिक संस्था, पुणे

Popular Posts