मा. श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे, यांना मिळालेले पुरस्कार व सन्मानपत्र..




..... महिला सशक्तीकरण अभियान, स्पर्धा परीक्षा अभियान, युवक विकास अभियान व जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी अभियान शासकीय मार्गदर्शन व मदत. होलार समाज सामाजिक संस्था "नवीन वर्ष नवीन संकल्पना" UPSC / MPSC ची तयारी करीत असलेल्या विद्यार्थ्यांना पुणे येथे मोफत, अभ्यास क्रमासाठी पुस्तके, रहाणे व जेवणाची मोफत उपलब्ध करण्यात येणार आहे, नाव नोंदणी अवश्य आहे .

  

नोंदणी क्र. F -53452 पुणे,

छान 👍 खाली **वेबसाईटवर टाकण्यासाठी सविस्तर मजकूर** देत आहे — **मंगळवार, 10 फेब्रुवारी 2020** दिनांकासह. हा मजकूर ब्लॉग/वेबसाईटसाठी योग्य, माहितीपूर्ण आणि औपचारिक आहे. तुम्ही थेट कॉपी-पेस्ट करू शकता. --- ## 📚 स्पर्धा परीक्षा अभियान – आजचा अभ्यास विषय ### 🗓️ दिनांक: मंगळवार, १० फेब्रुवारी २०२० --- ### 🌼 संस्था परिचय **होलार समाज सामाजिक संस्था** **महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* होलार समाज सामाजिक संस्था ही समाजातील युवक-युवतींना **स्पर्धा परीक्षा, शिक्षण, सामाजिक प्रबोधन व नेतृत्व विकास** यासाठी मार्गदर्शन करणारी एक अग्रगण्य सामाजिक संस्था आहे. गुणवत्तापूर्ण मार्गदर्शनाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना यशाच्या दिशेने नेणे हे संस्थेचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. --- ### 👤 संस्थापक अध्यक्ष **श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे** --- ### 👩‍🏫 अभियान मार्गदर्शक **सौ. सारिका रुपेश हातेकर** *(बँक मॅनेजर)* --- ### 👤 सहसचिव व स्पर्धा परीक्षा अभियान मार्गदर्शक **आपण** --- ## ✍️ आजचा अभ्यास विषय ### 🇮🇳 भारतीय राज्यघटना – मूलभूत हक्क (Fundamental Rights) भारतीय राज्यघटना ही जगातील सर्वात सविस्तर लिखित राज्यघटना असून, नागरिकांच्या **स्वातंत्र्य, समानता, न्याय आणि मानवी प्रतिष्ठेचे संरक्षण** करण्यासाठी मूलभूत हक्कांची तरतूद करण्यात आली आहे. भारतीय राज्यघटनेच्या **भाग ३ (अनुच्छेद 12 ते 35)** मध्ये मूलभूत हक्कांचा समावेश आहे. हे हक्क नागरिकांना अन्याय, शोषण आणि भेदभावापासून संरक्षण देतात तसेच लोकशाही व्यवस्थेचा कणा मजबूत करतात. --- ## 📌 मूलभूत हक्कांचे प्रकार ### 1️⃣ समानतेचा हक्क (अनुच्छेद 14 ते 18) हा हक्क कायद्यापुढे समानता, कायद्याचे समान संरक्षण, अस्पृश्यतेचा अंत व पदव्या रद्द करण्यासंबंधी आहे. ### 2️⃣ स्वातंत्र्याचा हक्क (अनुच्छेद 19 ते 22) विचार, अभिव्यक्ती, सभा, संघटना, स्थलांतर, व्यवसाय स्वातंत्र्य तसेच जीवन व वैयक्तिक स्वातंत्र्याचे संरक्षण या हक्कांतर्गत येते. ### 3️⃣ शोषणाविरुद्ध हक्क (अनुच्छेद 23 व 24) मानवी तस्करी, बेगार प्रथा व बालमजुरीस प्रतिबंध करण्यासाठी हा हक्क देण्यात आला आहे. ### 4️⃣ धर्मस्वातंत्र्याचा हक्क (अनुच्छेद 25 ते 28) प्रत्येक नागरिकाला स्वतःचा धर्म स्वीकारण्याचे, आचरण करण्याचे व प्रचार करण्याचे स्वातंत्र्य प्रदान करतो. ### 5️⃣ सांस्कृतिक व शैक्षणिक हक्क (अनुच्छेद 29 व 30) अल्पसंख्याक समाजाला त्यांची भाषा, लिपी, संस्कृती जपण्याचा व शैक्षणिक संस्था स्थापन करण्याचा अधिकार देतो. ### 6️⃣ घटनात्मक उपायांचा हक्क (अनुच्छेद 32) मूलभूत हक्कांचे उल्लंघन झाल्यास सर्वोच्च न्यायालयात दाद मागण्याचा अधिकार. 👉 **डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी अनुच्छेद 32 ला “भारतीय राज्यघटनेचे हृदय व आत्मा” असे संबोधले आहे.** --- ## 📝 विद्यार्थ्यांसाठी अभ्यास सूचना ✔️ सर्व मूलभूत हक्कांचे अनुच्छेद क्रमांक अचूक लक्षात ठेवा ✔️ प्रत्येक हक्काची स्वतंत्र व थोडक्यात नोट्स तयार करा ✔️ UPSC, MPSC, PSI, STI, तलाठी, पोलीस भरतीसाठी मागील वर्षांचे प्रश्न सोडवा ✔️ शंका असल्यास ग्रुपमध्ये किंवा चर्चासत्रात सहभागी व्हा 📢 **या विषयावर पुढील सत्रात प्रश्नोत्तर चर्चा घेण्यात येईल.** --- ## ✨ प्रेरणादायी संदेश **सातत्यपूर्ण अभ्यास + योग्य मार्गदर्शन + आत्मविश्वास = यश** आज केलेला अभ्यास हा उद्याच्या यशाचा मजबूत पाया असतो. नियमित अभ्यास, चिकाटी आणि योग्य दिशा यामुळे कोणतीही स्पर्धा परीक्षा यशस्वीरीत्या पार करता येते. --- 🔗 अधिक माहितीसाठी आमच्या वेबसाईटला भेट द्या: 👉 [https://holarsamajsamajiksanstha.blogspot.com/](https://holarsamajsamajiksanstha.blogspot.com/) 🌟 **सर्व स्पर्धा परीक्षा विद्यार्थ्यांना हार्दिक शुभेच्छा!** --- जर तुम्हाला हवे असेल तर मी * याच पोस्टचा **PDF फॉरमॅट**, * **SEO-friendly वेबसाईट हेडिंग्स**, * किंवा **Fundamental Rights वर स्वतंत्र सविस्तर लेखमालिका** सुद्धा तयार करून देऊ शकतो 😊

Featured Post

📚 **स्पर्धा परीक्षा अभियान – आजचा अभ्यास विषय** 📚 **दिनांक:** गुरुवार, १२ फेब्रुवारी २०२६ --- ## 🌼 होलार समाज सामाजिक संस्था **महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* **संस्थापक अध्यक्ष:** श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे **मार्गदर्शक:** सौ. सारिका रुपेश हातेकर (बँक मॅनेजर) **सहसचिव व अभियान मार्गदर्शक:** आपण --- # ✍️ आजचा अभ्यास विषय # **भारतीय राज्यघटना – मूलभूत कर्तव्ये (Fundamental Duties)** भारतीय राज्यघटनेमध्ये नागरिकांचे केवळ अधिकारच नव्हे तर कर्तव्ये देखील नमूद करण्यात आलेली आहेत. मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश **भाग ४ अ (Part IVA)** मध्ये करण्यात आला असून त्याचा उल्लेख **अनुच्छेद 51A** मध्ये आहे. --- ## 📜 ऐतिहासिक पार्श्वभूमी * **४२ वी घटनादुरुस्ती अधिनियम, १९७६** द्वारे मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश करण्यात आला. * स्वर्णसिंग समितीच्या शिफारशीवरून ही कर्तव्ये संविधानात समाविष्ट झाली. * सुरुवातीला १० कर्तव्ये होती. * **८६ वी घटनादुरुस्ती (२००२)** नुसार ११ वे कर्तव्य समाविष्ट करण्यात आले (पालकांचे शिक्षणाबाबत कर्तव्य). --- ## 📌 अनुच्छेद 51A अंतर्गत ११ मूलभूत कर्तव्ये प्रत्येक भारतीय नागरिकाचे कर्तव्य आहे की तो — 1️⃣ संविधान, त्यातील आदर्श व संस्था, राष्ट्रध्वज व राष्ट्रगीत यांचा आदर करावा. 2️⃣ स्वातंत्र्य संग्रामातील उदात्त आदर्शांचे पालन करावे. 3️⃣ भारताची सार्वभौमत्व, एकता व अखंडता जपावी. 4️⃣ देशाचे संरक्षण करावे व आवश्यकतेनुसार राष्ट्रीय सेवा बजावावी. 5️⃣ सर्व भारतीयांमध्ये बंधुता व समरसता वाढवावी; स्त्री-पुरुष समानतेला प्रोत्साहन द्यावे. 6️⃣ आपल्या संस्कृतीच्या समृद्ध वारशाचे जतन करावे. 7️⃣ नैसर्गिक पर्यावरणाचे संरक्षण व संवर्धन करावे. 8️⃣ वैज्ञानिक दृष्टिकोन, मानवतावाद व सुधारणा वृत्ती विकसित करावी. 9️⃣ सार्वजनिक संपत्तीचे रक्षण करावे व हिंसा टाळावी. 🔟 वैयक्तिक व सामूहिक क्षेत्रात उत्कृष्टतेसाठी प्रयत्न करावेत. 1️⃣1️⃣ (८६ वी घटनादुरुस्ती) — ६ ते १४ वयोगटातील मुलांना शिक्षण देण्याची संधी पालकांनी उपलब्ध करून द्यावी. --- ## ⚖️ वैशिष्ट्ये ✔️ ही कर्तव्ये **न्यायालयीनदृष्ट्या अंमलात येत नाहीत** (Non-Justiciable). ✔️ नागरिकांसाठी नैतिक व सामाजिक बंधनकारक आहेत. ✔️ रशियन राज्यघटनेपासून प्रेरित. ✔️ मूलभूत हक्क व कर्तव्ये एकमेकांना पूरक आहेत. --- ## 📊 स्पर्धा परीक्षेसाठी महत्त्व * 42 वी व 86 वी घटनादुरुस्ती वारंवार विचारली जाते. * ११ कर्तव्यांचा क्रम व आशय लक्षात ठेवा. * भाग ३ (मूलभूत हक्क), भाग ४ (धोरणनिर्देशक तत्वे) आणि भाग ४ अ (मूलभूत कर्तव्ये) यांची तुलना अभ्यासा. * अलीकडील न्यायालयीन निर्णयांमध्ये मूलभूत कर्तव्यांचा उल्लेख कसा केला आहे, यावर लक्ष ठेवा. --- ## 📝 सराव प्रश्न 1. मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश कोणत्या घटनादुरुस्तीने करण्यात आला? 2. अनुच्छेद 51A मध्ये एकूण किती कर्तव्ये आहेत? 3. 86 वी घटनादुरुस्ती कोणत्या कर्तव्याशी संबंधित आहे? 4. मूलभूत हक्क व कर्तव्ये यांतील फरक स्पष्ट करा. --- ## ✨ प्रेरणादायी संदेश **अधिकार आपल्याला स्वातंत्र्य देतात, परंतु कर्तव्ये आपल्याला जबाबदारी शिकवतात.** जागरूक नागरिक बनणे हीच खरी राष्ट्रसेवा आहे. --- 📢 उद्या या विषयावर ऑनलाइन प्रश्नोत्तर सत्र आयोजित करण्यात येईल. 🔎 अधिक माहिती, नोट्स व मागील वर्षीचे प्रश्नपत्रिका डाउनलोड करण्यासाठी संस्थेच्या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या. 🌟 सर्व स्पर्धा परीक्षा विद्यार्थ्यांना मनःपूर्वक शुभेच्छा! 💪

About Me

होलार समाज सामाजिक संस्था, पुणे

Popular Posts