## 📅 रविवार, १५ फेब्रुवारी २०२६ # **शासकीय शिष्यवृत्ती योजना – पात्रता, अर्ज प्रक्रिया व निधी मिळेपर्यंतची संपूर्ण मार्गदर्शिका** 🌼 **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* --- ## 🎯 अभ्यासाचा उद्देश विद्यार्थ्यांना केवळ शिष्यवृत्ती अर्ज भरता यावा इतकेच नव्हे, तर अर्जाची योग्य प्रक्रिया, पडताळणी, मंजुरी व निधी हस्तांतरणापर्यंतचे सर्व टप्पे समजावून देणे हा या अभ्यासाचा मुख्य हेतू आहे. ✔️ पात्रता निकष समजून घेणे ✔️ आवश्यक कागदपत्रांची तयारी ✔️ ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया अचूक पूर्ण करणे ✔️ अर्जाची स्थिती तपासणे ✔️ निधी मिळेपर्यंत योग्य पाठपुरावा करणे --- # 1️⃣ शासकीय शिष्यवृत्ती म्हणजे काय? शासकीय शिष्यवृत्ती ही विद्यार्थ्यांना त्यांच्या शिक्षणासाठी शासनाकडून दिली जाणारी आर्थिक मदत आहे. सामाजिक, आर्थिक व शैक्षणिक निकषांच्या आधारे ही मदत दिली जाते. ही मदत खालील विद्यार्थ्यांसाठी विशेषतः उपयुक्त ठरते: * आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटक * अनुसूचित जाती/जमाती * इतर मागासवर्ग * गुणवंत विद्यार्थी --- # 2️⃣ प्रमुख शिष्यवृत्ती योजना ### ✔️ **Post-Matric Scholarship for SC Students** * दहावी नंतरच्या शिक्षणासाठी * SC प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी * शिक्षण शुल्क व इतर शैक्षणिक खर्चासाठी मदत ### ✔️ **Pre-Matric Scholarship Scheme** * दहावीपूर्व शिक्षणासाठी * आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांसाठी ### ✔️ **National Means-cum-Merit Scholarship** * गुणवंत व आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल विद्यार्थ्यांसाठी * 8 वी नंतर शिष्यवृत्ती ### ✔️ **Rajarshee Shahu Maharaj Scholarship** * महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांसाठी * उच्च शिक्षणासाठी आर्थिक मदत ### ✔️ **EBC Scholarship Scheme** * आर्थिकदृष्ट्या मागास (EBC) विद्यार्थ्यांसाठी --- # 3️⃣ पात्रता निकष (सामान्य मार्गदर्शक) ✔️ भारत/महाराष्ट्राचा रहिवासी असणे ✔️ मान्यताप्राप्त शैक्षणिक संस्थेत प्रवेश ✔️ वार्षिक उत्पन्न मर्यादा ✔️ प्रवर्गानुसार अटी ✔️ मागील परीक्षेत किमान गुण --- # 4️⃣ आवश्यक कागदपत्रे 📌 आधार कार्ड 📌 जात प्रमाणपत्र (लागू असल्यास) 📌 उत्पन्न प्रमाणपत्र (वैध कालावधीतील) 📌 बँक पासबुक (विद्यार्थ्याच्या नावावर) 📌 मार्कशीट 📌 राहण्याचा दाखला 📌 पासपोर्ट साईज फोटो --- # 5️⃣ ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया – टप्प्याटप्प्याने 1️⃣ अधिकृत शिष्यवृत्ती पोर्टलवर नोंदणी 2️⃣ लॉगिन करून वैयक्तिक माहिती भरणे 3️⃣ शैक्षणिक तपशील प्रविष्ट करणे 4️⃣ आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करणे 5️⃣ अर्ज सबमिट करणे 6️⃣ अर्जाची प्रिंट काढून जतन करणे 7️⃣ संस्थेमार्फत पडताळणी --- # 6️⃣ अर्जानंतरची प्रक्रिया ✔️ संस्था स्तरावर पडताळणी ✔️ जिल्हा/विभागीय स्तरावर मंजुरी ✔️ निधी मंजुरी आदेश ✔️ थेट बँक खात्यात निधी हस्तांतरण (DBT) --- # 7️⃣ अर्जाची स्थिती कशी तपासावी? ✔️ शिष्यवृत्ती पोर्टलवर लॉगिन करा ✔️ “Application Status” पर्याय निवडा ✔️ आवश्यक असल्यास सुधारणा करा ✔️ “Defective” असल्यास त्वरित दुरुस्ती करा --- # 8️⃣ सामान्य अडचणी व उपाय | अडचण | उपाय | | --------------------------- | ------------------------------------ | | चुकीचे बँक खाते | खाते क्रमांक व IFSC तपासा | | दस्तऐवज अपलोड त्रुटी | योग्य फॉरमॅट (PDF/JPEG) व साईज तपासा | | उत्पन्न प्रमाणपत्र कालबाह्य | नवीन प्रमाणपत्र काढा | | अर्ज नाकारला | कारण तपासून पुनः अर्ज करा | --- # 9️⃣ महत्वाच्या सूचना ✔️ मोबाईल नंबर व ई-मेल अपडेट ठेवा ✔️ आधार-बँक लिंकिंग तपासा ✔️ अर्ज वेळेत भरा ✔️ नियमित पोर्टल तपासा ✔️ संस्थेकडून मार्गदर्शन घ्या --- # 🎯 परीक्षेच्या दृष्टीने महत्व * शिष्यवृत्ती योजनांचे उद्दिष्ट * केंद्र व राज्य योजना फरक * DBT प्रणाली * पात्रता निकष व उत्पन्न मर्यादा --- ## 📝 सराव प्रश्न 1. पोस्ट मॅट्रिक शिष्यवृत्ती कोणासाठी आहे? 2. अर्जानंतर निधी कोणत्या पद्धतीने दिला जातो? 3. अर्ज “Defective” असल्यास काय करावे? 4. DBT म्हणजे काय? --- ## 🌟 अंतिम उद्देश विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती अर्जापासून निधी प्राप्तीपर्यंतची संपूर्ण प्रक्रिया समजावून देऊन **शिक्षणात आर्थिक अडथळे येऊ नयेत** हा या उपक्रमाचा मुख्य हेतू आहे. 📢 अधिक माहितीसाठी संस्थेच्या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या. 🌼 *शिक्षण हेच भविष्य — शिष्यवृत्ती हीच संधी!* 🌼