🌸 **महिला सशक्तिकरण अभियान – सविस्तर अभ्यासक्रम (वेबसाईट अपडेट)** 🌸 🗓 **दिनांक : २१, २२, २३ व २४ फेब्रुवारी २०२६** --- ## 🌼 संस्था **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* --- ## 👤 संस्थापक अध्यक्ष **श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे** ## 🔹 महिला सशक्तिकरण अभियान मार्गदर्शक **सौ. शोभा नामदेव अहिवळे** *(संस्थेच्या उपाध्यक्ष)* महिला सशक्तिकरण अभियानांतर्गत महिलांच्या हक्कांविषयी जागरूकता, कायदेशीर मार्गदर्शन आणि शासकीय योजनांची माहिती देण्यासाठी खालीलप्रमाणे चार दिवसांचा सविस्तर अभ्यासक्रम वेबसाईटवर प्रकाशित करण्यात येत आहे. --- # 🗓 शनिवार | २१ फेब्रुवारी २०२६ # ✍️ अभ्यास विषय : **भारतीय राज्यघटनेतील महिलांचे घटनात्मक अधिकार** ### 📖 परिचय भारतीय राज्यघटना महिलांना समानतेचा, स्वातंत्र्याचा व सन्मानाने जगण्याचा अधिकार प्रदान करते. महिलांसाठी विशेष संरक्षणात्मक तरतुदी करून सामाजिक न्याय प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. ### 📌 महत्वाची घटनात्मक कलमे ✔️ कलम १४ – कायद्यापुढे समानता ✔️ कलम १५(३) – महिलांसाठी विशेष तरतूद करण्याचा अधिकार ✔️ कलम १६ – सार्वजनिक नोकरीत समान संधी ✔️ कलम २१ – जीवन व वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा अधिकार ✔️ राज्याच्या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये समान वेतन व मातृत्व संरक्षण ### 🎯 परीक्षेच्या दृष्टीने * मूलभूत अधिकार व विशेष तरतुदी * महिला आरक्षण संदर्भातील घडामोडी * सर्वोच्च न्यायालयाचे महत्त्वपूर्ण निर्णय --- # 🗓 रविवार | २२ फेब्रुवारी २०२६ # ✍️ अभ्यास विषय : **महिलांचे संरक्षणात्मक कायदे व त्यांची अंमलबजावणी** ### 📖 प्रमुख कायदे ✔️ महिलांवर घरगुती हिंसाचार प्रतिबंध कायदा, 2005 ✔️ हुंडा प्रतिबंध कायदा, 1961 ✔️ बालविवाह प्रतिबंध कायदा, 2006 ### 📌 कायद्यांची वैशिष्ट्ये * पीडित महिलांना संरक्षण आदेश * तक्रार नोंदणी प्रक्रिया * संरक्षण अधिकारी व कायदेशीर मदत * दंडात्मक तरतुदी ### 🎯 परीक्षेसाठी लक्षात ठेवा * कायद्यांची अंमलबजावणी वर्ष * उद्दिष्टे व तरतुदी * संबंधित शासकीय यंत्रणा --- # 🗓 सोमवार | २३ फेब्रुवारी २०२६ # ✍️ अभ्यास विषय : **कार्यस्थळी महिलांचा लैंगिक छळ प्रतिबंध कायदा, २०१३** ### 📖 कायद्याचा उद्देश कार्यस्थळी महिलांना सुरक्षित व सन्मानजनक वातावरण उपलब्ध करून देणे. ### 📌 महत्वाचे मुद्दे ✔️ अंतर्गत तक्रार समिती (Internal Complaints Committee - ICC) ✔️ तक्रार दाखल करण्याची प्रक्रिया ✔️ गोपनीयतेचे संरक्षण ✔️ संस्थेची जबाबदारी ### 📌 ऐतिहासिक पार्श्वभूमी * १९९७ मधील विशाखा मार्गदर्शक तत्वे * २०१३ चा कायदा ### 🎯 परीक्षेच्या दृष्टीने * कायद्याचे प्रमुख घटक * समितीची रचना * दंडात्मक तरतुदी --- # 🗓 मंगळवार | २४ फेब्रुवारी २०२६ # ✍️ अभ्यास विषय : **महिला व बाल विकास विभाग व शासकीय योजना** ### 📖 विभागाची भूमिका महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी विविध योजना, सुरक्षा उपक्रम आणि आर्थिक स्वावलंबन कार्यक्रम राबविणे. ### 📌 महत्वाच्या योजना (उदाहरणार्थ) ✔️ बेटी बचाओ, बेटी पढाओ अभियान ✔️ महिला हेल्पलाईन – १८१ ✔️ वन स्टॉप सेंटर योजना ✔️ स्वावलंबन व कौशल्य विकास योजना ### 📌 अभ्यासासाठी मुद्दे * योजनेचे उद्दिष्ट * लाभार्थी पात्रता * अंमलबजावणी करणारी संस्था * चालू घडामोडी --- 📢 **महिला सशक्तिकरण अभियानांतर्गत दररोज सविस्तर मार्गदर्शन, प्रश्नसंच व चर्चासत्र आयोजित करण्यात येणार आहे. सर्व महिला बांधवांनी सक्रिय सहभाग नोंदवावा.** --- ## ✨ प्रेरणादायी संदेश **जागरूकता, शिक्षण आणि आत्मविश्वास हीच महिलांची खरी शक्ती आहे.** सक्षम महिला – सक्षम कुटुंब – सक्षम समाज! 🌷 सर्व महिला बांधव व विद्यार्थिनींना मनःपूर्वक शुभेच्छा 🌷